Türkiye’de sosyal medya kullanımına yönelik köklü değişiklikler gündemde. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 2026 hedefiyle açıkladığı kimlik ve yaş doğrulama düzenlemesi ile AK Parti’nin kamuoyunda “Aile Paketi” olarak anılan kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmaya hazırlanması, dijital mecralarda yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Taslakta sosyal medya hesaplarına zorunlu kimlik ve cep telefonu doğrulaması, 15 yaş altına erişim yasağı ve anonim hesaplara sınırlama gibi köklü değişiklikler yer alıyor.
Türkiye’nin yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya düzenlemesine ilişkin kapsamlı bir çalışmanın başlatıldığını açıkladı. TV100’e konuşan Gürlek, hem sosyal medya hesaplarına doğrulama şartı getirileceğini hem de “Alo Adalet” uygulamasıyla yargı süreçlerinde şeffaflığın artırılacağını belirtti.
Bakan Gürlek’in verdiği bilgilere göre, 2026 yılında yasalaştırılması hedeflenen düzenleme kapsamında sosyal medya hesaplarına girişte kimlik doğrulama zorunlu olacak.
Buna ek olarak cep telefonu doğrulaması şartı aranacak. 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya erişimi engellenecek.
Gürlek, bu düzenlemenin özellikle ailelerden yoğun talep gördüğünü ve toplumun geniş kesimlerinin destek verdiğini ifade etti. Düzenlemenin temel amacının, dijital ortamda kimliksiz hesaplar üzerinden işlenen suçların önüne geçmek ve çocukları zararlı içeriklerden korumak olduğu değerlendiriliyor.
“Aile Paketi” Meclis Yolunda
AK Parti’nin kamuoyunda “Aile Paketi” olarak anılan ve sosyal medya kullanımına yönelik kapsamlı değişiklikler içeren kanun teklifini önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunması bekleniyor.
Teklif, Bakan Gürlek’in ifade ettiği gibi sosyal ağ sağlayıcılarına hem kimlik doğrulama hem de yaş sınırı mekanizması kurma zorunluluğu getirmeyi hedefliyor.
Düzenlemeye göre 15 yaşından küçük çocukların sosyal ağlarda hesap açması kesin olarak yasaklanacak.
18 yaş altı kullanıcıların sosyal medya ve sanal bahis erişimleri, yaş doğrulama ve biyometrik yöntemlerle sınırlandırılacak.
Bu kapsamda platformların, kullanıcıların gerçek kişi olduğunu resmi sistemler üzerinden teyit etmesi istenecek.
Teklifte öne çıkan bir diğer başlık ise anonim hesaplara yönelik düzenleme.
Sosyal medya platformlarına zorunlu kimlik doğrulama sistemi kurma yükümlülüğü getirilecek.
Suç teşkil eden paylaşımlarda kimlik bilgilerinin, mahkeme kararıyla yetkili mercilere açılabilmesi sağlanacak.
Anonim hesapların sınırlandırılması ve “gerçek kişi” doğrulamasının zorunlu hale gelmesi planlanıyor.
Pakette ayrıca yasa dışı içeriklerin mahkeme kararı beklenmeksizin hızlı şekilde kaldırılmasına imkan tanıyacak bir mekanizmanın da yer alabileceği belirtiliyor.
Bakan Göktaş: Sosyal Medya Düzenlemesi Yakında
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medyada bir video paylaşarak yakın zamanda çocukları korumaya yönelik sosyal medya düzenlemesinin hayata geçirileceği mesajını verdi.
Sosyal medyanın odaklanma süresini kısalttığını vurgulayan Göktaş, "Bu sürekli uyarılma hali, bize kıyasla çocuklarımıza daha çok zarar veriyor. Dikkatlerini, arkadaşlık ilişkilerini ve ders başarılarını doğrudan etkiliyor" dedi.
Bakan Göktaş çocukların dikkat süresinin son 10 yılda "en az yüzde 30 azaldığını" belirtti. Bunun öğrenme süreçlerini zorlaştırdığını ekledi.
Tüm dünyada çocuklar için uygulanan sosyal medya düzenlemelerine dikkat çeken Bakan Göktaş "Biz de çocuklarımıza daha güvenli bir internet ortamı sunmak için çalışıyoruz. Çocuklarımız için güvenli interneti hep birlikte mümkün kılabiliriz" dedi.
Dünyada Sosyal Medyaya Yaş Sınırı Dalgası
Sosyal medya platformlarının özellikle gençler üzerindeki olumsuz etkilerine yönelik tartışmalar artarken, birçok ülkede erişimi sınırlandıran yasal düzenlemeler hayata geçirilmeye başlandı. Çevrim içi güvenlik, dijital bağımlılık, siber zorbalık ve veri güvenliği başlıkları, küresel ölçekte yeni bir regülasyon dalgasını tetikliyor.
Avustralya, sosyal medya yaş sınırları konusunda en sert adımı atan ülkelerden biri oldu.
16 yaş altındakilerin sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan düzenleme 10 Aralık’ta yürürlüğe girdi. Meta, 16 yaş altına ait olduğu tespit edilen yaklaşık 550 bin hesabın devre dışı bırakıldığını açıkladı. Buna göre Instagram’dan 330 bin, Facebook’tan 173 bin, Threads’ten 39 bin hesap 4–11 Aralık 2025 tarihleri arasında kapatıldı.
Düzenleme; X, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit, Twitch ve Kick gibi toplam 10 dijital mecrayı kapsıyor.
Avustralya’nın ardından Avrupa ülkeleri de benzer adımlar atmaya hazırlanıyor.
Danimarka hükümeti, 7 Kasım 2025’te 15 yaş altındakilerin sosyal medya kullanımını yasaklayan bir anlaşmaya imza attı.
İspanya ise Haziran 2024’te veri koruma onayı yaşını 14’ten 16’ya çıkaran yasa tasarısını onayladı.
Bunun yanında Fransa ve Norveç gibi ülkelerde de “dijital reşitlik” çerçevesinde çeşitli kısıtlamalar ve ebeveyn izni mekanizmaları uygulanıyor.
Sosyal medya şirketlerine ev sahipliği yapan Amerika Birleşik Devletleri’nde ise federal düzeyde net bir çerçeve oluşmuş değil.
Yaş doğrulama ve ebeveyn izni konularında eyalet bazlı düzenlemeler dikkat çekiyor. Özellikle Florida başta olmak üzere bazı eyaletlerde sosyal medya platformlarına yönelik yasak veya sınırlama hazırlıkları sürüyor.
Oyun Platformları da Tartışma Konusu
Trabzon’da 13 yaşındaki bir öğrencinin hayatını kaybetmesi sonrası, yalnızca sosyal medya değil oyun platformlarının da denetlenmesi gerektiği yönünde tartışmalar yeniden alevlendi.
Trabzon’da 8’inci sınıf öğrencisi 13 yaşındaki Abdulkadir Eymen Bilgin, okul sonrası geldiği evde odasında kapıya asılı halde bulundu. Ailesinin uzun süre odasından çıkmaması üzerine durumdan şüphelenerek içeri girdiği öğrenildi. Hastaneye kaldırılan Bilgin, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.
Olayın, bir sanal oyundaki görevlerle bağlantılı olabileceği iddiası üzerine güvenlik birimleri tarafından inceleme başlatıldı. Soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor.
Mavi Balina oyunu yıllar içinde Türkiye dahil pek çok ülkede gündeme gelmişti.
Oyuncuların 50 günde 50 komutu yerine getirmesinin istendiği oyunda, başlangıçta "Gecenin bir vakti uyan" ya da "Bir korku filmi izle" gibi zararsız gözüken komutlar veriliyor. Ancak komutlar gün geçtikçe daha fazla şiddet ve psikolojik baskı içerir hale geliyor.
Rusya'da ortaya çıkan oyun Ukrayna, Hindistan, ABD ve Türkiye dahil pek çok ülkede genç intiharlarıyla ilişkilendiriliyor. Mavi Balina hikayesi 22 Kasım 2015'te intihar eden Rina Palenkova ile başladı.
Rusya'nın en büyük sosyal ağlarından VKontakte adlı platformdaki sohbet odalarında günlerce Rina Palenkova'nın ölümü konuşuldu. Mavi Balina oyununu inceleyen Rus Akademisi Milli Ekonomi ve Kamu Yönetimi araştırmacısı Daria Radchenko, "Kimse aslında intiharın arkasındaki gerçeği bilmiyordu" diyor.
Ancak Rina'nın hikayesi kısa bir süre sonra iki genç kızın daha intiharıyla ilişkilendirildi.
Aileler kızlarından geriye kalan online hesapları karıştırınca, iki kızın da aynı gruplara üye olduklarını fark etti. Galina Mursalieva araştırma haberleriyle bilinen Novaya Gazeta gazetesinde bu konuyu gündeme getirdi. Mursalieva, bazı forumlarda belli oyunlar oynandığını, bunlardan bazılarında balina imgeleri kullanıldığını yazdı.
Mursalieva haberinde Kasım 2015'ten Nisan 2016'ya kadar 130 civarında çocuğun bu şekilde ölmüş olabileceğini öne sürdü.
Haberin yayılmasının ardından ABD de dahil birçok ülkede genç intiharları Mavi Balina oyunu ile ilişkilendirildi.
Uzmanlar, yalnızca sosyal medya platformlarının değil, çevrim içi oyun platformlarının da benzer denetim ve yaş doğrulama mekanizmalarına tabi tutulması gerektiğini belirtiyor.
Sadece Mavi Balina oyunu değil daha önce de dünya genelinde bazı “meydan okuma” (challenge) içerikleri ve görev temelli dijital yönlendirmelerin çocuklar üzerinde psikolojik baskı oluşturduğu iddiaları kamuoyuna yansımıştı. Özellikle kapalı gruplar, anonim hesaplar ve denetimsiz oyun içi iletişim kanallarının risk barındırdığı ifade ediliyor.
