1994 senesinde gerçekleştirdiği pamuk satışı esnasında özel bir işletme tarafından kendisinden prim kesintisi yapılan bir vatandaşın açtığı dava, yargı mercilerinde önemli bir aşamadan geçti. İlgili şirket, çiftçiden kestiği meblağı SGK hesaplarına iletmedi. Bu durum üzerine mağdur vatandaş, elindeki tevkifat makbuzunu ibraz ederek sigorta başlangıç tarihinin 1994 olarak tescil edilmesini ve yaş şartına takılmaksızın emeklilik hakkı verilmesini talep etti. Yerel mahkeme davacıyı haklı buldu. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi, primlerin fiilen kuruma ulaşmadığı gerekçesine dayanarak kararı iptal etti.
Denetim Sorumluluğu Kurumda Bulunuyor
Bölge Adliye Mahkemesi'nin ardından Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin de bozma yönünde görüş bildirdiği dosya, nihai olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK) tarafından incelendi. Kurul, tarımsal ürün bedelleri üzerinden yapılan işlemlere dair emsal bir hüküm kurdu. Karar metninde, yapılan kesintilerin resmi kuruma aktarılıp aktarılmadığını denetleme yükümlülüğünün sigortalı vatandaşa yüklenemeyeceği net bir biçimde ifade edildi. Takip sorumluluğunun SGK bünyesinde olduğu vurgulandı. Şirket yöneticilerinin de yatırılmayan tutarlardan dolayı kuruma karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kaydedildi.
8 Eylül 1999 Öncesini Kapsayan Kritik Fırsat
YHGK, makbuz belgesinin sisteme dahil olma iradesini kanıtladığını ve geçerli bir delil sayılacağını hükme bağladı. Buna göre, 8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde adlarına ürün satış kesintisi yapılan tarım çalışanları, ilgili belgelerle yargı yoluna başvurarak tescil tarihlerini geriye dönük olarak düzelttirebilecek. Uzun süredir sigortalılık başlangıç tarihleri geç hesaplandığı için 60 yaş engeline takılan çiftçiler, bu yeni hukuki yol sayesinde yaş şartı aranmadan doğrudan erken emeklilik hakkı elde etme imkanına kavuşacak.
