AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığındaki TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, yaklaşık dört aylık çalışmanın ardından taslak raporunu tamamladı. Üyelerin görüşlerinin ardından son şekli verilecek rapor, Meclis Başkanlığı'na sunulacak.
691 sayfadan oluşan raporda çocuk suçluluğu yalnızca adli bir mesele olarak değil; aile, eğitim, çevre, ekonomi ve dijital dünyanın etkileriyle şekillenen çok boyutlu bir toplumsal sorun olarak ele alındı.
Komisyon çalışmaları kapsamında çocuk ceza infaz kurumları ve eğitim evlerinde bulunan 4 bin 989 çocuk arasından seçilen 610 çocukla araştırma yapıldı. Çalışmada çocukları suça sürükleyen bireysel, ailevi ve çevresel risk faktörleri incelendi.
Şiddet suçlarında dikkat çeken yükseliş
Raporda yer alan TÜİK verilerine göre, isnat edilen suç nedeniyle güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısı 2015 yılında 133 bin 829 iken, 2024 yılında 202 bin 785'e yükseldi. Böylece son 10 yılda çocukların karıştığı olay sayısında yüzde 51,5'lik artış yaşandı.
En dikkat çekici artış ise yaralama suçlarında görüldü. Çocukların karıştığı yaralama olayları 2015'te 45 bin 850 iken, 2024'te 81 bin 875'e çıktı. Bu da yaklaşık yüzde 78,6'lık artış anlamına geliyor.
Raporda, 2024 yılı itibarıyla çocukların karıştığı her üç olaydan birinden fazlasının yaralama suçuyla bağlantılı hale geldiği belirtilerek, çocuklar arasındaki şiddet eğiliminin geçmiş yıllara göre daha görünür hale geldiği vurgulandı.
Uyuşturucu suçları iki katından fazla arttı
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, satın alma ve satma suçlarına ilişkin olaylarda da ciddi yükseliş kaydedildi.
2015 yılında 7 bin 545 olan olay sayısı, 2024 yılında 16 bin 563'e ulaştı. Böylece son 10 yılda yüzde 119,5 oranında artış yaşandı.
Komisyona göre bu tablo, çocukların bağımlılık riskiyle daha erken yaşlarda karşı karşıya kaldığını ve suç çevreleriyle temas ihtimalinin güçlendiğini gösteriyor.
Okullara kamera ve kartlı geçiş önerisi
Raporda çocuk suçluluğunu önlemek amacıyla çok sayıda yeni öneri de yer aldı.
Bunlardan bazıları şöyle:
Okul öncesi ve ilkokul düzeyinde zorunlu psikososyal risk taramaları yapılması,
Her okula öğrenci sayısından bağımsız olarak rehber öğretmen atanması,
Tüm okullarda kör nokta bırakmayacak kamera sistemlerinin kurulması,
Kartlı giriş-çıkış sistemlerinin yaygınlaştırılması,
Risk altındaki ailelere yönelik psikolojik ve ekonomik desteklerin artırılması,
Ebeveynlerin çocuklarıyla daha fazla vakit geçirmesini sağlayacak esnek çalışma modellerinin teşvik edilmesi,
Dijital platformlarda suç içeriklerinin ve çeteleşme kültürünün daha sıkı denetlenmesi.
Çocuk suçlular için cezalarda değişiklik önerisi
Komisyon raporunda, ağır suç işleyen çocuklara yönelik ceza indirimlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği de belirtildi.
Özellikle kasten öldürme ve ağır yaralama gibi suçlarda yaş küçüklüğüne bağlı zorunlu ceza indirimlerinin hakim takdirine bırakılması önerildi.
Ayrıca çocuk hükümlülerin doğrudan eğitim evlerine gönderilmesi yerine, önce kapalı ceza infaz kurumunda cezaya başlamaları ve iyi halli olmaları halinde eğitim evlerine nakledilmelerini öngören yasal düzenleme tavsiye edildi.
Raporda, ceza infaz kurumundan çıkan çocukların yeniden suça sürüklenmesini önlemek amacıyla güçlü takip ve destek mekanizmalarının kurulması gerektiği de vurgulandı.
