Çin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin’de düzenlenecek zirve için Çin’e gitmesi öncesinde, ABD’nin Tayvan’a silah satışına yönelik güçlü muhalefetini Çarşamba günü bir kez daha yineledi ve Washington yönetimine verdiği taahhütlere bağlı kalma çağrısı yaptı.
Tayvan meselesi ve Taipei’ye yapılan silah satışlarının, bu hafta Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılacak iki günlük görüşmelerde gündeme gelmesi bekleniyor.
ABD, resmi diplomatik ilişkiler bulunmamasına rağmen yasa gereği Tayvan’ın kendisini savunabilmesi için gerekli araçları sağlamakla yükümlü. Trump yönetimi Aralık ayında Tayvan için şimdiye kadarki en büyük paket olan 11 milyar dolarlık silah satışını duyurmuştu.
Çin Tayvan İşleri Ofisi Sözcüsü Zhang Han, Tayvan’ın Çin’in iç meselesi olduğunu ve bunun Çin halkını ilgilendirdiğini söyledi.
Pekin’de konuşan Zhang, “ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesiyle herhangi bir biçimde askeri ilişki kurmasına kesinlikle karşıyız ve ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesine silah satmasına da kesinlikle karşıyız. Bu tutumumuz nettir ve değişmemiştir” dedi.
Zhang ayrıca Tayvan’ın “Çin’in temel çıkarlarının merkezinde” yer aldığını belirterek, ABD yönetimlerinin geçmişte verdiği taahhütlere bağlı kalmasının “uluslararası bir yükümlülük” olduğunu ifade etti.
ABD, “Tek Çin” politikası kapsamında Tayvan’ın egemenliği konusunda resmi bir pozisyon almıyor. Ancak Washington, Pekin’in Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğu yönündeki görüşünü kabul etmese de bunu not ettiğini belirtiyor.
Trump’ın Çin ziyareti, Tayvan parlamentosunun Devlet Başkanı Lai Ching-te’nin talep ettiği 40 milyar dolarlık özel savunma bütçesinin yalnızca üçte ikisini onaylamasından bir haftadan kısa süre sonra gerçekleşecek.
Onaylanan bütçe ABD’den yapılacak silah alımlarını finanse ederken, insansız hava araçları gibi yerli savunma programlarında kesintiye gidildi.
Üst düzey bir ABD yetkilisi Pazar günü yaptığı açıklamada, Washington’un gerekli gördüğü seviyenin altında kalan savunma bütçesinden dolayı hayal kırıklığı yaşadığını söyledi.
Reuters’a konuşan üst düzey bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi ise Taipei yönetimi için en büyük riskin, Pekin’in bu azaltılmış bütçeyi Trump üzerinde baskı unsuru olarak kullanması olduğunu ifade etti.
Yetkili, Çin’in “Tayvan parlamentosunun silah alımına karşı çıktığını ve ABD’nin Tayvan halkının iradesine saygı göstermesi gerektiğini savunarak Trump’ı Tayvan’a verilen savunma desteğini durdurmaya veya azaltmaya ikna etmeye çalışabileceğini” söyledi.
Mart ayında yaklaşık 14 milyar dolar değerinde ikinci bir silah paketinin Trump’ın Çin dönüşü sonrasında onaylanabileceği bildirilmişti. Ancak paketin mevcut durumunun belirsiz olduğu ifade edildi.
Çinli sözcü Zhang Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğunu ve hiçbir zaman bağımsız bir ülke olmadığını, olmayacağını belirtti.
“Tayvan bağımsızlığına karşı kararlılığımız kaya gibi sağlamdır ve Tayvan bağımsızlığını ezme kapasitemiz kırılmazdır” diyen Zhang, Çin’in Tayvan’ı kontrol altına almak için güç kullanımından hiçbir zaman vazgeçmediğini, ancak tercih ettikleri seçeneğin “barışçıl yeniden birleşme” olduğunu söyledi.
