TBMM'de yasalaşan yeni kanun, Türkiye'de dijital hayatı ilgilendiren kritik değişiklikleri bünyesinde barındırıyor.
Sosyal ağdan oyun programlarına, aile bireylerinin denetiminden reklam kısıtlamalarına kadar pek çok başlıkta yeni yasalar yürürlüğe alındı.
Öte yandan 15 yaş altı çocukların sosyal ağ aktifliği, büyük şirketlerin ülkemizde temsilci bulundurma mecburiyeti ve BTK'nın uygulayacağı yaptırımlar toplumda ciddi merak uyandırdı.
Yeni kanun ile hedeflenen temel amaç, çocukların sosyal ağda güvenli şekilde var olması, korunması ailelerin denetim mekanizmalarının sağlamlaştırılması ve küresel platformların ülkemizi hukuki sorumluluk üstlenmesi olarak göze çarpıyor.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI MI GELİYOR?
Yeni kanun teklifi ile birlikte en çok araştırılan konu, çocuklar için sosyal ağ tamamen yasaklanacak mı sorusu aldı.
Kanuna göre 15 yaşına erişmemiş çocuklara sosyal sosyal ağ bağlayıcıları hizmet veremeyecek. Bunun için platformlar yaş doğrulama sistemi getirmek zorunda tutuldu.
Öte yandan bu doğrultuda "yasak" yerine "kontrollü kullanım" modeli tercih edildi.
Çocukların zihin dünyalarına uygun olmayan içeriklerin ulaşmasının engellenmesi amaçlanıyor. Güncel sosyal ağ şirketleri artık kullanıcı yaşını doğrulama sistemi ve çocukları koruyacak kurallar getirmekle yükümlü olacak.
15 YAŞI ÖZEL HESAP SİSTEMİ DEVREDE
Yeni düzenleme, "yasaklayıcı" bir yaklaşımın ötesinde "yaş gruplarına özel kullanım" modellerini de beraberinde getiriyor.
Bu kapsamda, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için ayrıştırılmış bir hizmet yapısı hayata geçirilebilecek. Sistemin devreye girmesiyle birlikte; çocuklara yönelik özel hesaplar, denetlenmiş içerikler, güvenli mesajlaşma platformları ve kısıtlı etkileşim imkânları gibi özelliklerin sunulması öngörülüyor.
Ayrıca platformlar, bu süreçte uyguladıkları güvenlik tedbirlerini kendi web siteleri üzerinden şeffaf bir şekilde ilan etmekle yükümlü tutulacak.
EBEVEYN DENETİMİ ARTIK ZORUNLU MU?
Yeni kanunla devrede olacak maddelerden birkaçı göze çarpan detaylar olarak aileleri ilgilendiriyor. Dijital ağ şirketleri artık rahatlıkla ulaşılabilen ebeveyn kontrol araçları sunmak mecburiyetinde olacak.
Bu araçlar sayesinde aileler;
- Çocuk hesabının ayarlarını yönetebilecek
- Uygulama içi satın alma işlemlerini onaya bağlayabilecek
- Ücretli üyelikleri kontrol edebilecek
- Günlük kullanım süresini sınırlandırabilecek
- İçerik filtreleme sistemlerini aktif hale getirebilecek
Uzmanlara göre bu adım, çocukların ekran bağımlılığı ve dijital risklere karşı korunmasında önemli bir eşik olabilir.
DİJİTAL AĞ ŞİRKETLERİNE CİDDİ YAPTIRIMLAR
Ülkemizde günlük kullanıma 10 milyondan fazla olan sosyal ağ mecraları, uygulamaya alınan yasaları gecikmeden yerine getirmek zorunda olacak. Gerekli hallerde yürürlüğe alınan kararların en geç 1 saat içinde uygulanıp devreye alınması gerekecek.
Diğer taraftan içeri kaldırma ya da erişim engeli kararı getirilen içeriklerin tekrardan yayınlanmaması adına gerekli tüm önlemler alınması gerekecek.
Belirtilen şartlara uymayan şirketler ise ciddi yaptırımlar bekliyor.
REKLAM YASAĞI YOLDA
İdari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse, BTK Başkanı tarafından sosyal medya şirketine yeni reklam verilmesi yasaklanabilecek.
Bu kapsamda;
- Yeni reklam sözleşmeleri yapılamayacak
- Para transferleri durdurulabilecek
- Türkiye’deki reklam gelirleri kesilebilecek
Reklam yasağına rağmen yükümlülükler yerine getirilmezse 3 ay sonra BTK, mahkemeye başvurarak internet trafiğinin yüzde 50 oranında daraltılmasını talep edebilecek.
Bu karar, platformların Türkiye’de yavaşlaması veya erişimde ciddi sorunlar yaşanması anlamına gelebilir.
OYUN PLATFORMLARINDA SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Kanunla uygulamaya alınan düzenleme sadece dijital ağ şirketlerini değil, milyonlarca bireyin sıklıkla kullandığı oyun uygulamalarını da kapsıyor.
Öte yandan oyun platformları Bundan böyle yaş derecelendirme gerçekleştirmemiş oyunları platformunda yayınlamayacak.
Eğer oyun platformu resmi oyunu derecelendirmemişse, platform boru en yüksek yaş grubuna göre kullanıcılara sunulabilecek.
Bu yasa kapsamında özellikle çocukların kumar, şiddet veya uygunsuz içeriklerle karşılaşmasının önüne geçilecek.
TÜRKİYE'DE PLATFORM TEMSİLCİ BULUNDURMA ZORUNLU
Ülkemizde günlük kullanımı 100 binden fazla olan yurt dışı uygulaması olan oyun uygulamaları/ platformları Türkiye'de gerçek veya tüzel bir temsilci bulundurma gerekliliği bulunuyor.
Bu temsilci;
- BTK ile resmi iletişimi sağlayacak
- Mahkeme ve idari makam kararlarını iletecek
- Kullanıcı şikayet süreçlerinde muhatap olacak
- Platformun Türkiye’deki yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlayacak
OYUN ŞİRKETLERİNE CEZALAR UYGULANACAK
Yükümlülüklerini aksatan oyun platformlarına yapılacak ilk uyarının ardından kurallara uyulmaması durumunda;
1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında ceza
Devam eden ihlallerde;
10 milyon TL ile 30 milyon TL arasında ikinci ceza , şartlar yeniden sağlanmazsa, internet bant genişliğinin %30 daraltılması için mahkeme süreci başlatılabilecek.
DÜZENLEME NE ZAMAN DEVREDE OLACAK?
Düzenlemede bulunan bazı maddeler, yasanın resmi gazetede ilanıyla birlikte hemen geçerliliğe girecek.
Reklam kısıtlamaları, bant daraltması ve bir takım teknik sorumluluklar içeren detaylar ise 6 aylık bir geçiş sürecinden sonra devrede olacak.
Dijital ağ sağlayıcıları ile oyun uygulamalarının, güncel Teknik donanımlarına bu zaman içerisinde yeni kurallara uygun hale dönüştürmeleri bekleniyor.
