Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, ABD ve soykırımcı israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı yürüttüğü savaş nedeniyle yükselen uçak yakıtı fiyatlarının daha fazla havayolu şirketini iflasa sürükleyebileceği ve sektör genelinde birleşmelerin artabileceği uyarısında bulundu.
Walsh, Rio de Janeiro'da düzenlenen IATA'nın yıllık zirvesi sırasında Reuters'a yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki savaşın neden olduğu yakıt maliyetlerindeki artışın bu yıl ve gelecek yıl havacılık sektöründe yeni iflaslara ve şirket birleşmelerine yol açabileceğini söyledi.
Walsh, ABD ve israilin İran'a yönelik savaşı nedeniyle küresel havayolu şirketlerinin artan maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirterek, savaşın tedarik zincirlerini kesintiye uğrattığını ve ana hava koridorlarını etkileyerek şirketleri daha uzun ve maliyetli alternatif rotalar kullanmaya zorladığını ifade etti.
Düşük maliyetli havayolu şirketlerinin, yüksek kar marjlı ek gelir kaynaklarından yoksun olmaları nedeniyle bu süreçten en fazla etkilenen kesim olduğunu vurgulayan Walsh, bunun etkilerinin geçen ay ABD merkezli düşük maliyetli havayolu şirketi Spirit Airlines'ın çöküşüyle şimdiden görüldüğünü söyledi.
Bununla birlikte Walsh, düşük maliyetli havayolu modelinin tamamen çöktüğü görüşünü reddederek Avrupa'daki Ryanair'in güçlü performansını örnek gösterdi. Ayrıca ABD'nin üç büyük havayolu şirketi olan United Airlines, Delta Air Lines ve American Airlines'ın düşük maliyetli rakiplerini piyasadan çıkarmaya çalıştığını savundu.
Rapora göre İran'a yönelik savaş, Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi Orta Doğu'nun önemli havacılık merkezlerinden geçen hava trafiğini de olumsuz etkiledi.
Bu durumun özellikle Emirates, Qatar Airways ve Etihad Airways gibi bölgenin önde gelen havayolu şirketleri için ciddi operasyonel zorluklar oluşturduğu belirtildi.
Sektör üzerindeki baskıyı artıran bir diğer unsur ise uçak ve motor teslimatlarındaki gecikmeler oldu.
Boeing ve Airbus'ın yeni uçak teslimatlarında yaşanan yavaşlama ile GE Aerospace ve RTX bünyesindeki Pratt & Whitney şirketlerinin motor teslimatlarındaki gecikmeler, havayolu şirketlerinin filolarını büyütme ve verimliliklerini artırma planlarını olumsuz etkiliyor.
Walsh, bu gecikmeler nedeniyle havayolu şirketlerinin geçen yıl yaklaşık 11 milyar dolar zarar ettiğini belirterek, uçak motoru üreticilerinin yüksek kârlar açıklarken havayolu şirketlerinin yaşadığı sıkıntıları paylaşmamasını eleştirdi.
Öte yandan uçak ve motor üreticileri, gecikmelerin temel nedeninin Covid-19 salgınının ardından yaşanan tedarik zinciri sorunları ile siyasi ticaret anlaşmazlıkları olduğunu savunuyor.
Walsh ayrıca gelecekte sektörün Çin kaynaklı yeni bir rekabetle karşılaşacağını ifade etti.
Çinli uçak üreticisi COMAC'ın Boeing ve Airbus'a rakip olacak yolcu uçakları geliştirdiğini belirten Walsh, şirketin hâlen Avrupa ve ABD'de gerekli sertifikasyon süreçlerini aşmakta zorlandığını ve Batılı motorlar ile aviyonik sistemlere bağımlı olduğunu söyledi.