Bilimsel öngörülere göre, 2050 yılına gelindiğinde Maldivler'in %80'inin yaşanamaz bir hale geleceği, Venedik'in ise 2100 yılından sonra tamamen sulara gömüleceği tahmin ediliyor. TGRT Haber'den Şenay Yurtalan'a değerlendirmelerde bulunan İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Türkiye'nin bu tablodan nasıl etkileneceğini detaylandırdı.
Türkiye, Venedik veya Maldivler Olmayacak Ama...
Prof. Dr. Kadıoğlu'na göre Türkiye, deniz seviyesindeki artıştan kesinlikle zarar görecek ancak bu durum bir "ülkenin tamamen sular altında kalması" şeklinde gerçekleşmeyecek.
-
Maldivler deniz seviyesinden sadece 1-1,5 metre yüksekte olduğu için yüzyılın sonunda tamamen haritadan silinme ("varlık-yokluk") riski taşıyor.
-
Sular üzerine kurulu olan Venedik, deniz seviyesine olan yakınlığı ve gelgitler nedeniyle 2100-2150 yılları arasında kalıcı su baskınlarıyla "kent ölçeğinde büyük hasar" yaşayacak.
-
Türkiye ise genel coğrafi yüksekliği sayesinde ada ülkeleri gibi topyekûn bir batma tehlikesi geçirmese de; uzun kıyı şeritleri, alçak ovaları ve deltaları nedeniyle ağır bölgesel hasarlar alacak.
-
Bu etkiler; kıyı yerleşimlerinin daralması, toprakların tuzlanması ve kıyı erozyonu gibi yavaş ama geri dönüşü olmayan, sinsi bir şekilde ilerleyecek.
Zaman Çizelgesi: Türkiye'yi Ne Bekliyor?
Uzman isim, Türkiye kıyılarında yaşanacak olası senaryoları şu şekilde özetliyor:
-
Geçtiğimiz 20 yıllık süreçte, Akdeniz sahillerimizde deniz seviyesi şimdiden yaklaşık 6 santimetre yükseldi.
-
2050-2070 Dönemi (0,5 Metre Yükseliş): Deniz seviyesinin 30 ila 50 cm arasında yükseleceği öngörülüyor.
-
Bu senaryoda Çarşamba, Bafra ve Çukurova gibi önemli deltalarda kalıcı su baskınlarının yaşanması bekleniyor.
-
Ayrıca kıyı çizgisinin karaya doğru gerileyeceği tahmin ediliyor.
-
2100 ve Sonrası (1 Metre Yükseliş): Suların 1 metreye kadar yükselmesi durumunda, delta alanlarının büyük bir kısmının kaybedilmesi söz konusu olacak.
-
Tarım alanları ve yerleşim yerleri su altında kalırken, tuzlu suyun yeraltı kaynaklarına çok daha derinlemesine karışması öngörülüyor.
Karşı Karşıya Olduğumuz 3 Büyük Tehlike
Kadıoğlu, denizlerin yükselmesiyle birlikte Türkiye'nin mücadele etmek zorunda kalacağı temel sorunları şöyle sıralıyor:
-
Tuzlanma Sorunu (Tuzlu Su Girişimi): Deniz suyunun tarım arazilerine ve yeraltı sularına sızarak bu alanları çorak ve verimsiz hale getirmesi.
-
Kıyı Erozyonu: Sahil şeritlerinin ve plajların giderek yok olması, mevcut kıyı koruma yapılarının işlevini yitirmesi.
-
Yıkıcı Taşkınlar: Temel deniz seviyesi yükseleceği için, sıradan fırtınaların bile karanın çok daha iç kısımlarına ulaşarak büyük yıkımlara yol açması.
