Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini BAE yada Katar'a sattığı iddia ediliyor. ABD yasaları gereği Türkiye, S-400'leri elinde bulundurduğu sürece F-35 savaş uçaklarını alamıyor. Bu nedenle S-400'lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi, F-35 dosyasındaki kilidi açabilecek bir formül olarak değerlendiriliyor.

BAE, özellikle 2017 ve sonraki yıllarda Rusya ile savunma alanındaki iş birliğini geliştirme çabaları kapsamında S-400 hava savunma sistemiyle ilgilendiğini açıklamış ve taraflar arasında çeşitli temaslar gerçekleştirilmişti.

Dönemin Rus yetkilileri, BAE ile askeri-teknik iş birliği kapsamında S-400 sisteminin olası ihracatına ilişkin görüşmeler yapıldığını doğrularken, iki ülke arasında resmi temasların sürdüğü belirtilmişti.

Buna karşın görüşmeler hiçbir zaman kamuoyuna açıklanan bağlayıcı bir satış sözleşmesine dönüşmedi.

Geçmişte Birleşik Arap Emirlikleri'nin ABD ile yakın savunma ilişkileri ve Rus savunma sanayisiyle yapılacak büyük ölçekli anlaşmalara yönelik CAATSA yaptırım riski nedeniyle sürecin ilerlemediğini değerlendiriliyor.

Halihazırda BAE'nin hava savunma altyapısının temelini ABD yapımı Patriot PAC-3 ve THAAD sistemleri oluşturuyor. Ancak İran'ın misillemeleri nedeniyle ABD hava savunma sisteminin boşlukları ortaya çıktı hatta israil tarafından Demir Kubbe Sistemi de verildi. Bu nedenle S400'lerin müşterisi olabileceği değerlendiriliyor.

Katar’ın da geçmişte S-400 alma girişimi oldu. Katar, 2018’de Rusya ile doğrudan S-400 satın almak için görüşmelere başladı. Katar’ın Moskova Büyükelçisi Fahad bin Muhammed el-Attiyah, Ocak 2018’de müzakerelerin “ileri aşamada” olduğunu açıkladı. Aynı yıl Rus yetkililer de Doha ile olası satışın görüşüldüğünü doğruladı. Mart 2019’da Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, ülkesinin S-400 alımını hala değerlendirdiğini söyledi. Suudi Arabistan’ın itirazlarına rağmen Doha, bunun kendi egemenlik meselesi olduğunu savundu. Ancak görüşmeler bağlayıcı bir sözleşmeye dönüşmedi ve Katar’a S-400 teslimatı yapılmadı.

Muhabir: Mehmet Yaman