Bilim insanlarına göre mavi gözlü insanların gözlerinde aslında mavi pigment bulunmuyor. Bu renk, iristeki ışığın saçılması sonucu ortaya çıkıyor. Tıpkı gökyüzünün mavi görünmesine neden olan Tyndall etkisi gibi, kısa dalga boylu mavi ışığın daha çok saçılmasıyla göz mavi görünür. Bu etki, gözdeki melanin (pigment) eksikliğinden kaynaklanır. Yani mavi gözlü kişilerin irisi neredeyse renksizdir; rengi belirleyen şey sadece ışığın fiziksel davranışıdır.
Yeşil gözler neden bu kadar nadir?
Dünyada sadece %2’lik bir kesimde görülen yeşil gözler, orta seviyede melanin ve ışık saçılımının bir araya gelmesiyle oluşur. Bu nadir kombinasyon, yeşil gözleri özel ve gizemli kılar. Ela gözlerde ise melanin dağılımının dengesiz olması nedeniyle renk, ışığa bağlı olarak yeşil ile kahverengi arasında değişebilir.
Göz renginin sırrı genetikte saklı
Uzun süre göz renginin yalnızca tek bir gen tarafından belirlendiği düşünülse de, artık birçok genin birlikte etkili olduğu biliniyor. Bu nedenle, mavi gözlü iki ebeveynin yeşil ya da açık kahverengi gözlü bir çocuğa sahip olması mümkün olabiliyor. Ayrıca, özellikle Avrupa kökenli bebeklerin mavi veya gri gözle doğup ilerleyen yıllarda göz renginin koyulaştığı da sık rastlanan bir durum.
Bazı bireylerde heterokromi denilen durum görülebiliyor; bu, her iki gözün farklı renkte olması ya da tek bir gözde iki farklı rengin bulunması anlamına geliyor. Müzisyen David Bowie ise bir kazadan sonra bir göz bebeğinin kalıcı olarak büyümesiyle bu etkiyi taşıyordu.
