Yapay zeka ile insanlığın geleceğine dair yok oluş gibi bir tablo çizen yeni bir makale viral oldu ve büyük teknoloji ile finans şirketlerinin hisselerinde sert düşüşlere yol açtı.
Pazar günü Citrini Research tarafından yayımlanan “2028 Küresel Zeka Krizi” başlıklı yazı, yapay zekânın beyaz yakalı işler üzerindeki yaklaşan tehdidine ve bunun potansiyel olarak bir “küresel zeka krizine” yol açabileceğine dair karamsar bir ton benimsiyor.
Raporda, “Modern ekonomik tarihin tamamı boyunca insan zekası kıt bir girdiydi” denildi. “Şimdi bu primin çözülüşünü yaşıyoruz.” Metin şöyle devam etti: “Makine zekası, giderek artan sayıda görevde insan zekasının yerine geçebilen, yetkin ve hızla gelişen bir alternatif haline geldi. On yıllar boyunca kıt insan zekasına göre optimize edilmiş finansal sistem yeniden fiyatlama yapıyor. Bu yeniden fiyatlama sancılı, düzensiz ve henüz tamamlanmış değil.”
Citrini Research, James van Geelen tarafından kuruldu. Yazı, yapay zeka odaklı yatırım fonu Lotus Technology Management’ı yöneten Alap Shah ile birlikte kaleme alındı. 2023’te kurulan küçük araştırma şirketi, The Wall Street Journal’a göre Substack’teki en önde gelen finans bloglarından biri.
Yazarlar, makalenin bir tahmin değil; Haziran 2028’de yazılmış varsayımsal bir senaryo olduğunu belirtti ve şu soruyu yöneltti: “Yapay zekâ konusundaki iyimserliğimiz doğru olmaya devam ediyor mu… ve ya aslında bu düşüş sinyaliyse?”
Uyarı niteliğindeki bu notlara rağmen makale Pazartesi günü hızla yayıldı. Yapay zeka kullanan yazılım şirketlerinin hisseleri sert düştü: Datadog, CrowdStrike ve Zscaler hisseleri yüzde 9’dan fazla geriledi.
Entegre yapay zeka geliştirme stüdyosu Watsonx’e sahip IBM’in hisseleri de yüzde 13 düşerek 2000 yılından bu yana en kötü tek günlük performansını yaşadı.
Citrini yazısında adı geçen American Express, KKR ve Blackstone hisseleri de geriledi.
Makalenin, yemek teslimat uygulamasını “kişiler arası sürtüşmeden” kâr eden iş modellerinin yapay zeka tarafından nasıl dönüştürüleceğinin bir “örnek vakası” olarak tanımlamasının ardından DoorDash hisseleri Pazartesi günü yüzde 6,6 düştü.
Citrini, gelecekte yapay zeka ajanlarının sürücüler ile müşterilerin teslimat süreçlerini çok daha düşük maliyetle yönetmesine yardımcı olacağını öne sürdü.
DoorDash’in kurucu ortağı Andy Fang ise rapora X üzerinden yanıt vererek “ajan tabanlı ticaretin sektörü dönüştüreceğine” inandığını söyledi. Ancak şirketin hem yapay zeka ajanları hem de müşteriler için çalışacak şekilde evrilmesi gerektiğini belirtti. “Zemin ayaklarımızın altında kayıyor ve sektör buna uyum sağlamak zorunda kalacak” dedi.
Yapay zeka son birkaç yıldır küresel finans piyasalarını yönlendiren başlıca temalardan biri oldu. Ancak bazı uzmanlar, yatırımcıların aşırı özgüveni nedeniyle bunun bir “borsa balonu” olup olmadığını sorguluyor. Balonlar tehlikelidir çünkü fiyatlar şirketlerin gerçek değerinden kopar; bu da ani ve sert çöküşlere yol açabilir.
Yapay zeka patlaması birçok sektörde hissedilirken, bazı gençler yapay zekanın giriş seviyesi işleri ortadan kaldıracağından endişe ediyor. 2025 tarihli Brookings Institution raporuna göre, yapay zeka benimsenmesi istihdam ve firma büyümesini destekledi ancak yaygın iş kaybına yol açmadı.
GammaRoad Capital Partners’ın yatırım stratejisi araştırmalarından sorumlu yatırım direktörü Jordan Rizzuto, The Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada, “Yapay zeka kaynaklı dönüşüm korkuları çoğu kişinin beklediğinden daha erken gerçekleşiyor” dedi. “Hızlanan bir teknolojinin doğası budur.”
Pazartesi günü küresel hisseler, ABD ticaret politikasına ilişkin yeni belirsizlikler nedeniyle de geriledi. Hafta sonu ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin geniş kapsamlı küresel tarifelerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından, küresel gümrük vergisi oranını yüzde 15’e çıkaracağını söyledi.
