Güncel

Kritik masaların değişmeyen adresi isviçre

Lozan Antlaşması'ndan Cenevre Anlaşmaları'na kadar birçok tarihi barış görüşmesine ev sahipliği yapan İsviçre, bugün de ABD ile İran arasındaki kritik müzakerelerin merkezi konumunda bulunuyor.

Abone Ol

Ülkeler, tarafsızlığı ve barış görüşmelerindeki köklü geçmişi nedeniyle barış müzakereleri ve uluslararası anlaşmalar için sıklıkla İsviçre'yi tercih ediyor.

Bugünlerde gözler, nükleer program, yaptırımlar ve dondurulmuş İran varlıklarını kapsayan bir anlaşmaya varmayı amaçlayan ABD-İran müzakerelerine ev sahipliği yapan İsviçre'ye çevrilmiş durumda. Söz konusu görüşmeler, tarafların çatışmaların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin bir mutabakat zaptına ulaşmasının ardından başladı.

Geçtiğimiz yüzyıl boyunca İsviçre, kanlı savaşların sona erdirilmesine ve dünyanın siyasi haritasının yeniden şekillenmesine katkı sağlayan çok sayıda önemli müzakereye ev sahipliği yaptı. Birçok ülke için İsviçre, barış diplomasisindeki tecrübesi ve çatışmalardaki tarafsızlığı nedeniyle ideal bir müzakere zemini olarak görülüyor.

Lozan Antlaşması

24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre'nin Lozan kentinde, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan en önemli barış anlaşmalarından biri olan Lozan Antlaşması kabul edildi.

Bu antlaşma, Türkiye ile İtilaf Devletleri arasındaki savaşı sona erdirdi ve ağır şartlar içerdiği gerekçesiyle eleştirilen Sevr Antlaşması'nın yerini aldı.

Hükümet antlaşma görüşmeleri için müzakere heyetini İsviçre'ye gönderdi.

Antlaşma Türkiye'nin bugünkü sınırlarını tanıdı.

1954 Cenevre Konferansı

26 Nisan ile 21 Temmuz 1954 tarihleri arasında İsviçre'nin Cenevre kenti, Kore Savaşı ve Birinci Çinhindi Savaşı'nı görüşmek amacıyla düzenlenen uluslararası konferansa ev sahipliği yaptı.

Konferansa ABD, Sovyetler Birliği, Kuzey Kore, Güney Kore, Çin ve Fransa'nın yanı sıra Laos Krallığı, Kamboçya Krallığı ve Vietnam temsilcileri katıldı.

Yapılan görüşmelere rağmen Kore Savaşı konusunda herhangi bir anlaşmaya varılamadı. Buna karşın Birinci Çinhindi Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik bir taslak anlaşma üzerinde uzlaşı sağlandı.

İmzalanan anlaşma ile Fransa ile Viet Minh güçleri arasındaki savaş resmen sona erdi. Ayrıca eski Fransız Hindiçini kolonisi, 17. paralel boyunca ikiye ayrıldı.

Buna göre kuzeyde Ho Chi Minh liderliğindeki Kuzey Vietnam ve Viet Minh güçleri, güneyde ise Batı yanlısı hükümete sahip Güney Vietnam kuruldu.

Anlaşmada ayrıca ülkenin birleştirilmesi için 1956 yılına kadar referandum yapılması öngörüldü. Cenevre Anlaşmaları aynı zamanda Laos ve Kamboçya'nın bağımsızlık ve egemenliğini de teyit etti.

Afganistan'a ilişkin Cenevre Anlaşmaları

Nisan 1988'de İsviçre'nin Cenevre kentinde, Sovyetler Birliği'nin 1979 yılında Afganistan'ı işgalini resmen sona erdiren anlaşmalar imzalandı.

Birleşmiş Milletler'in kolaylaştırıcılığında yürütülen müzakerelerde ABD, Sovyetler Birliği, Pakistan ve Afganistan yer aldı.

Bu anlaşmalar kapsamında Sovyetler Birliği, 1989 yılına kadar Afganistan'daki tüm askerlerini çekmeyi kabul etti. ABD ve Pakistan ise savaşçılara verdikleri desteği sonlandırmayı ve Afganistan'ın iç işlerine müdahale etmemeyi taahhüt etti.

Diğer önemli anlaşmalar

Cenevre sonraki yıllarda da birçok önemli barış görüşmesine ev sahipliği yaptı.

1992 yılında Mozambik İç Savaşı'nı sona erdiren anlaşma burada imzalandı.

İzleyen yıllarda ise Kosova savaşına ilişkin çok sayıda diplomatik görüşme ve müzakere yine İsviçre'de gerçekleştirildi.

Bu nedenle İsviçre, uluslararası diplomaside tarafsızlığın ve barış müzakerelerinin en önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.