Yeni Müslüman Olan Kişinin Müslüman Olmadan Önceki Namazlarını Kaza Etmesi Gerekir mi?
Öncelikle bir namazın kazaya kalmış olması için, namaz vaktini geçiren o kişinin Müslüman olması gerekir. Bir kafir vakit namazını kılmadığında o namaz üzerinden düşer. Yani o namazı sonradan kaza etmesi gerekmez. Sonradan Müslüman olmaya karar verirse, Müslüman olduğu andan itibaren namaz üzerine farz olur ve artık o andan itibaren kılmayacağı namazları kazaya kalır.
Ancak namazı kaçıran kişi bir Müslümansa, kaçırdığı namaz hiçbir zaman üzerinden düşmez. Namazı ne sebeple kaçırdığının bir önemi yoktur, ölmeden önce o namazı mutlaka kaza etmelidir.
Kaza Namazı Sırasıyla mı Kılınır? Tertip Sahibi Ne Demektir?
Bilinmesi gereken en önemli hususlardan biri de şudur ki: Kaza namazı olan kimseler, “tertipli” ve “tertipsiz” diye ikiye ayrılır. Tertipli kişi, en fazla 5 namazı kazaya kalmış olan kimsedir. Tertipsiz kişi ise 5’ten fazla namazı kazaya kalan kimseler için kullanılır.
Bu ayrımın sebebi şudur. Tertipli kişi, kazaya kalan namazlarını sırasıyla kılmak zorundadır. Önceki namazın kazasını yapmadan, bir sonraki namaza geçemez. Mesela yatsı namazının vakti girdiği halde öğle, ikindi ve akşam namazlarını kılmamış olan kişi, öğleyi kaza etmeden ikindiyi, ikindiyi kaza etmeden akşamı, akşamı kaza etmeden de yatsıyı kılamaz.
Ancak yatsı namazının vaktinin çıkmasına çok az bir zaman kalmışsa, bu durumda yatsının farzını kılar, hemen ardından kılmadığı diğer namazları tertibine uyarak kaza eder.
Tertipsiz kişi ise kazaya kalan namazları çok fazla olduğundan, hangi namazı önce kıldığının bir önemi yoktur. Öncelikle vakti girmiş olan namazını eda eder, ardından diğer kaza namazlarını dilediği sırayla kılabilir.
Kaza Namazı Nasıl Kılınır?
Kaza namazını diğer namazlardan ayıran tek şey niyettir. Vakti girmiş olan namazlarda eda niyeti getirilirken, kaza namazlarında kaza niyeti getirilir. Onun dışında tüm detaylar normal namazlar gibidir. Lakin kaza, sadece farzlar için yapılabilir. Kazaya kalmış bir namazın sünnetleri kaza edilemez. Vitir namazı ve öğle vakti girmeden kaza edilen sabah namazının sünneti bundan müstesnadır.
Kaza Namazına Nasıl Niyet Edilir?
Kaza namazının niyetinde dikkat çekici husus şudur: Kılınacak namazın hangi namaz olduğu, net bir şekilde belirlenmelidir. Mesela falan günün falan vaktini kaza ediyorum denmelidir.
Öğle namazını kaza edecek kişi “Niyet ettim bugün kılmadığım öğle namazını kaza etmeye” diye niyet getirmelidir. Eğer namaz bir gün önceye aitse, bu durumda “Niyet ettim dün kılmadığım…” şeklinde niyet getirmelidir.
Lakin şu var ki, yıllarca kaza borcu olan kişi, kılacağı vaktin hangi güne ait olduğunu belirleyemez. Bu durumda belirsizlikten kurtulmak için niyet şöyle getirilir:
"Niyet ettim Allah rızası için, kılmadığım ilk öğle namazının farzını kaza etmeye."
Yani kılınacak kaza namazının, hangi günün namazı olduğu bilinmiyorsa, "üzerimdeki ilk borç" veya "son borç" demek niyeti geçerli kılar.
10 ve 30 Yıllık Namaz Borcu Nasıl Kılınır?
Eğer çok fazla kılınmamış kaza namazı varsa, bu durumda sabırlı, düzenli ve sistematik olmak çok önemlidir.
İmam Şafi’ye göre üzerinde birikmiş kaza namazı olan kişinin, bunun dışında bir işle uğraşması caiz değildir. Günlük işlerinden arta kalan tüm zamanını, bu kazalarını kılmaya adamalıdır. Zira kaza namazlarını bitiremeden vefat etmesi durumunda, ahirette bundan hesaba çekilecektir.
Bunu başarabilmek için de bir strateji belirlenmelidir. Mesela her vakit namazından sonra bir günlük namaz kaza edilmeli, böylece günde 5 günlük namazın kazası tamamlanmalıdır.
Geçim derdiyle sıkı çalışan kişi, üzerinde borç olan geçmiş namazlarını gücü yettiğince kaza ederse yeterli olur.
Peş Peşe Kaza Namazı Nasıl Kılınır?
Vakit namazlarında sünnet olan “ezan” ve “kamet” kaza namazlarında da sünnettir. Ancak birden fazla kaza namazı art arda kılınacaksa tek ezan yeterli olur.
Kişi aynı mekânda dilediği kadar kaza namazı kılabilir. Kaza namazlarını kendi vakitlerinde kılmaya gerek yoktur. Mesela öğle namazının kazası yatsı ya da sabah namazından sonra yapılabilir.
Kaza Namazı Ne Zaman Kılınmaz?
Kerahet vakitlerinde kaza namazı kılmak mekruhtur. Buna göre üç vakitte kaza namazı kılınmamalıdır:
1) Güneş doğduktan hemen sonraki ilk 45 dakika
2) Güneş tam tepedeyken, zeval vaktinden hemen önceki 30 dakika
3) Güneş batmaya başladığı andan, akşam namazının vaktinin girmesine kadar geçen 45 dakikalık süre. Bu vakitte sadece o günün ikindi namazı kılınabilir. Tabi ikindi namazını bu vakte kadar ertelemek de mekruhtur.
Sabah namazının peşinden kaza namazı kılınır mı?
Sabah namazından sonra her türlü nafile namazla birlikte kaza namazı da kılınabilir. Ancak güneş doğmaya başladığı an “kerahet vakti” olduğundan artık namazı bırakmak gerekir.
Kaza mı Önce Kılınır Yoksa Farz mı?
Tertip sahibi olan kişiler, önce kaza namazlarını kılıp sonra vaktin farz namazına geçmelidirler. Örneğin akşam namazını kaçırmış olan kişinin önce yatsıyı kılması caiz değildir. Akşamı kaza ettikten sonra yatsıyı kılabilir. Lakin vaktin namazını kaçırma tehlikesi varsa önce vaktin farzını kılmak gerekir.
