İranlı müzakere heyetinde yer alan bir isim, 10 Nisan’da Pakistan’da gerçekleştirilen İran-ABD görüşmelerinin ayrıntılarını açıkladı.
Mohammad Nabavian, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’ın ilk oturumda İran’dan iki temel talepte bulunduğunu söyledi.
Nabavian’a göre bu taleplerden ilki Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması, ikincisi ise yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş tüm nükleer materyalin İran İslam Cumhuriyeti topraklarından çıkarılmasıydı.
Nabavian’ın aktardığına göre İran heyeti yaptırımların kaldırılması ve İran’ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınması gerektiğini vurguladı.
Ancak Vance’in önce Hürmüz Boğazı konusunun çözülmesini istediği, buna karşılık İran Meclis Başkanı Kalibaf'ın masada tek değil dört başlık bulunduğunu ve yalnızca bir konunun öncelikli şekilde ele alınamayacağını söylediği belirtildi.
Nabavian ayrıca Kalibaf ile Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asim Munir arasında, Vance ile görüşmeden önce bir toplantı yapıldığını ifade etti.
Kendisi müzakerelere baştan beri mesafeli yaklaşsa da Kalibaf’ın görüşmelerdeki varlığının etkili olduğunu söyledi.
İranlı siyasetçi, ABD tarafının İran altyapısını yok etme kapasitesine sahip olduklarını ima ettiğini, buna karşılık Kalibaf’ın da İran’ın bölgedeki tüm altyapıyı yarım günden kısa sürede yerle bir edebileceğini söylediğini aktardı.
Nabavian, ikinci oturumda tarafların müzakereleri dört ana başlık altında sürdürme konusunda anlaştığını belirtti.
Buna göre ABD tarafı, Hürmüz Boğazı ve zenginleştirilmiş materyaller konularını yeniden gündeme getirirken, İran’ın iş birliği yapması halinde dondurulmuş 6 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılmasını önerdi.
Nabavian ayrıca Vance’in görüşmeler sırasında İran’ın dondurulmuş varlıkları konusunda küçümseyici bir üslup kullandığını söyledi.
Buna karşılık Kalibaf’ın, “İran halkının parası ister bir dolar ister yüz milyar dolar olsun, bu halka aittir ve kimsenin müdahale etmeye hakkı yoktur” diyerek tepki gösterdiğini söyledi.
Nabavian, Kalibaf’ın müzakere yönteminin ne diyaloğu tamamen reddetmek ne de her koşulda anlaşmayı kabul etmek üzerine kurulu olduğunu ifade etti.
Ancak İranlı siyasetçiye göre tarafların pozisyonları birbirine yaklaşmaya başladıktan sonra Vance aniden Trump’ın bu anlaşmayı kabul etmeyeceğini söyledi.
Kalibaf’ın “Plan sizin öneriniz değil miydi?” sorusuna karşılık Vance’in, planın aslında Asim Munir’e ait olduğunu söylediği aktarıldı.
Nabavian, bunun ABD’nin başından beri gerçek anlamda anlaşmaya ulaşma niyetinde olmadığını gösterdiğini belirtti.
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkan Yardımcısı olan Nabavian, Vance’in müzakereler sırasında birkaç kez tehdit diline başvurduğunu ancak Kalibaf’ın buna sert şekilde karşılık verdiğini ve görüşmelerin yönünün değişmesine izin vermediğini söyledi.
Vance: İran’la müzakerelerde ilerleme var
Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Çarşamba günü yaptığı açıklamada İran’la çatışmaların sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde ilerleme sağlandığını düşündüğünü söyledi.
Bu açıklama, Trump’ın İran’dan gelen son öneriyi reddederek “kabul edilemez” olarak nitelendirmesinin ardından geldi.
Vance, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bence ilerleme kaydediyoruz. Asıl soru, Başkan’ın belirlediği kırmızı çizgiye ulaşmak için yeterli ilerlemeyi sağlayıp sağlamadığımızdır” dedi.
ABD Başkan Yardımcısı ayrıca, “Kırmızı çizgi çok net. Başkan, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağını garanti edecek mekanizmaların oluşturulduğundan emin olmak istiyor” ifadelerini kullandı.
