Nijerya hükümeti, ham kakao çekirdeği ihracatını yasaklamayı planladığı yönündeki iddiaları yalanlayarak, resmi politikasının yerel işleme kapasitesini artırmak ve üründen elde edilen ekonomik katma değeri yükseltmek olduğunu, ancak ihracatın devam edeceğini açıkladı.
Nijerya Tarım ve Gıda Güvenliği Bakanı Abubakar Kyari, hükümetin ham kakao ihracatını yasaklamaya hazırlandığı yönündeki haberlerin resmi politikayı yansıtmadığını belirterek, amaçlarının "ihracat yasağı değil, katma değer oluşturmak" olduğunu söyledi.
Kyari, ham kakao çekirdeği ihracatının Nijerya ekonomisi açısından önemini koruyacağını, bununla birlikte ülkenin kakao işleme kapasitesinin artırılarak daha yüksek katma değerli ürünlerin üretilmesine ağırlık verileceğini ifade etti.
Hükümetin kakao işleme sektörüne yatırım çekmek için uygun bir ortam oluşturduğunu belirten Kyari, bunun çiftçilerin gelirini artıracağını, yeni istihdam sağlayacağını ve ülkenin ürettiği her ton kakaodan elde ettiği geliri yükselteceğini kaydetti.
Bakan, hükümetin ayrıca kakao izlenebilirlik sistemlerini geliştirmeyi ve uluslararası standartlara uyumu güçlendirmeyi hedeflediğini belirterek, bunun Nijerya'nın ihracatının yüksek fiyatlı küresel pazarlara erişimini sürdürebilmesi açısından önemli olduğunu söyledi.
Kyari, hükümetin amacının, ülkenin kakao üretiminden elde edilen ekonomik değerin daha büyük bölümünü ülke içinde tutarken, uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü ve güvenilir tedarikçi konumunu korumak olduğunu vurguladı.
Hükümetin açıklaması, Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Tinubu'nun Abuja'da düzenlenen Kakao Katma Değer Zirvesi'nde yaptığı konuşmanın ardından geldi. Tinubu, ham kakao çekirdeği ihraç edip işlenmiş ürün ithal etme modeline son verilmesi gerektiğini belirterek, kakao çekirdeklerinin ülke içinde öğütülmesini ve kakao yağı ile çikolata gibi ürünlerin yerel olarak üretilmesini savunmuştu.
Tinubu, yeni yaklaşımın işlenmiş üretimi artırmayı, yatırımları çekmeyi ve döviz gelirlerini yükseltmeyi amaçladığını belirterek, Shagamu kentinde yaklaşık 70 bin ton kapasiteli yeni bir kakao işleme tesisinin kurulduğunu, ülkenin toplam yıllık kakao öğütme kapasitesinin ise 120 bin tonun üzerine çıktığını açıklamıştı.
Tarım Bakanı'nın açıklamaları, hükümetin bu yaklaşımı ham kakao ihracatını tamamen yasaklayacak ani bir karar olarak değil, yerel işleme oranını kademeli şekilde artırmayı hedefleyen uzun vadeli bir politika olarak gördüğünü ortaya koydu.
Nijerya, onlarca yıl petrol gelirlerine bağımlılık nedeniyle geri planda kalan kakao sektöründeki eski konumunu yeniden kazanmayı hedefliyor. Tinubu hükümeti de tarımsal katma değer zincirlerini geliştirmeyi, ekonomiyi çeşitlendirme ve petrol dışı ihracatı artırma planının temel unsurlarından biri olarak görüyor.
Nijerya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Kaşim Şettima, Haziran 2025'te yaptığı açıklamada hükümetin ülkeyi yalnızca kakao üreten değil, aynı zamanda kakao işleyen bir ülkeye dönüştürmek istediğini belirtmiş, işlenmiş kakao ürünleri ve çikolatanın ham çekirdek ihracatına kıyasla çok daha yüksek gelir sağladığını söylemişti.
Nijerya yılda 300 bin tondan fazla kakao üretiyor. Ancak yerel işleme kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle üretimin büyük bölümü hâlâ ham kakao çekirdeği olarak ihraç ediliyor.
