Iraklı yetkililer, soykırımcı israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşta kullandığı ikinci gizli bir askeri üssün Irak çölünde bulunduğunu açıkladı. Söz konusu bilgi, The New York Times tarafından yayımlanan bir haberde yer aldı.
İlk üs, “en-Nuhayb” kasabası yakınlarında bir çoban tarafından tesadüfen keşfedildi. Görgü tanıklarına göre yerel bir çoban olan Avvad eş-Şemmeri, pikap aracıyla seyahat ettiği sırada bir helikopter tarafından takip edildi. Helikopterin araca defalarca ateş açtığı ve aracın çölde durduğu aktarıldı.
Şemmeri’nin kuzeni Emir eş-Şemmeri’nin New York Times’a verdiği bilgiye göre Avvad eş-Şemmeri ihtiyaçlarını almak için yola çıkmıştı. Ancak eve dönmek yerine Irak çölünde gizlenmiş son derece hassas bir israil askeri sırrına ulaştı. Ailesi, bunun hayatına mal olduğuna inanıyor.
Şemmeri daha sonra Irak’taki bölgesel askeri komutanlığa gördüklerini bildirdi. “Askerler, helikopterler ve pist çevresinde kurulmuş çadırlar” gördüğünü anlattı.
Üst düzey Iraklı ve bölgesel yetkililere göre israil burada İran’a yönelik askeri operasyonları desteklemek için bir üs işletiyordu.
Daha önce The Wall Street Journal da Irak içinde israile ait bir noktadan söz etmişti. Ancak Iraklı yetkililer New York Times’a, Batı Irak çölünde daha önce açıklanmamış ikinci bir israil üssünün bulunduğunu söyledi.
Bölgesel güvenlik yetkilileri, Şemmeri’nin keşfettiği üssün ABD-israil-İran savaşı başlamadan önce kurulduğunu ve Haziran 2025’te İran’a karşı yürütülen 12 günlük savaş sırasında kullanıldığını belirtti.
Yetkililerden biri, israil güçlerinin 2024 sonlarından itibaren gelecekteki çatışmalarda kullanılabilecek uzak bölgeleri belirleyerek geçici üs hazırlıklarına başladığını ifade etti.
Iraklı yetkililere göre Washington, en azından Şemmeri’nin keşfettiği üs hakkında bilgi sahibiydi. Üssün Haziran 2025’ten beri, hatta daha öncesinden beri faaliyette olduğu belirtildi. Bu durumun, Irak’ın sözde müttefiki olan ABD’nin de Irak topraklarındaki düşman bir askeri varlığı Bağdat’tan gizlediği anlamına geldiği ifade edildi.
Irak Parlamentosu’nda üsle ilgili gizli oturuma katılan milletvekili Vail el-Keddu, “Bu durum Irak egemenliğine, hükümetine, ordusuna ve Irak halkının onuruna açık bir saygısızlıktır” dedi.
Bölgesel yetkililer ayrıca ABD’nin Irak güvenliğindeki rolünün, israilin Irak içinde gizlice ve güvenli şekilde faaliyet gösterebileceğine inanmasında etkili olduğunu söyledi.
İki Iraklı güvenlik yetkilisine göre Washington, geçen yılki kısa savaş sırasında ve mevcut çatışmalarda Irak’ı radarlarını kapatmaya zorladı. Bunun gerekçesinin Amerikan uçaklarını korumak olduğu ifade edildi. Böylece Bağdat yönetiminin düşmanca faaliyetleri tespit etmek için ABD güçlerine daha bağımlı hale geldiği belirtildi.
Gazeteye göre üslerin varlığı, Irak hükümetinin bu durumdan haberdar olup olmadığı ve ülkenin kendi toprakları üzerindeki tam kontrolünü sağlayamaması konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu.
Irak ordusunun Batı Fırat Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Ali el-Hamdani, ordunun çöldeki israil varlığından çobanın keşfinden yaklaşık bir ay önce şüphelenmeye başladığını söyledi.
Hamdani, “Hükümet şu ana kadar bu konuda sessizliğini koruyor” dedi.
Irak güvenlik güçleri sözcüsü Korgeneral Saad Maan ise New York Times’a yaptığı açıklamada, Irak’ın “israil askeri üslerine ilişkin herhangi bir bilgiye sahip olmadığını” söyledi.
Bölgesel güvenlik yetkilileri, Şemmeri’nin ortaya çıkardığı üssün israil tarafından hava desteği, yakıt ikmali ve tıbbi destek amacıyla kullanıldığını belirtti.
Üssün, israil uçaklarının İran’a ulaşmak için kat etmek zorunda kaldığı mesafeyi azaltmak amacıyla kurulduğu ifade edildi.
Yetkililer, bu varlığın yalnızca geçici olması planlandığını ancak Haziran 2025 savaşında büyük fayda sağladığını söyledi.
Bölgede görev yapmış eski Amerikan komutanları, Pentagon yetkilileri ve diplomatlar ise ABD ile israil orduları arasındaki yakın ilişki nedeniyle Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın Batı Irak’taki israil varlığından habersiz olmasının “mantıksız” olduğunu söyledi.
Haftalar boyunca Irak’ın batı çölündeki bedevi toplulukların olağan dışı askeri hareketlilik konusunda bölgesel komutanlığa bilgi verdiği aktarıldı.
Tümgeneral Hamdani, ordunun bölgeye yaklaşmamaya karar verdiğini ve uzaktan keşif-gözetleme yaptığını belirtti. Komutanların bölgede israil güçleri bulunduğunu düşündüklerini ifade etti.
Hamdani ayrıca ABD’li muhataplarından bilgi talep ettiklerini ancak herhangi bir yanıt alamadıklarını söyledi.
Şemmeri, yabancı güçleri gördüğü gün yerel yetkililerle iletişime geçti. Bu bilgi hem kuzeni hem de Kerbela Operasyonlar Komutanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Fehim el-Kureyti tarafından doğrulandı.
Kısa süre sonra ise hem ailesi hem de Irak ordusu onunla bağlantıyı kaybetti.
Kuzeni Emir eş-Şemmeri, “Bize Avvad’ın aracına benzeyen yanmış bir kamyonetin bölgede olduğu söylendi ancak kimse gitmeye cesaret edemedi. Oraya ulaştığımızda aracı ve cesedi yanmış halde bulduk” dedi.
Aile, kanlar içindeki cesedin fotoğraflarını paylaştı. Başının ve parmaklarının karardığı görüldü. Yanmış aracıyla birlikte basit gri bir mezar taşının yanına defnedildiği belirtildi.
Çobanın ihbarından bir gün sonra Irak bölgesel komutanlığı keşif görevi gönderdi.
Ancak birliklerin bölgeye yaklaşmasıyla birlikte ateş açıldığı belirtildi. Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı’nın bir gün sonra yayımladığı açıklamaya göre bir asker öldü, iki asker yaralandı. Ayrıca iki araç da vuruldu ve birlikler geri çekilmek zorunda kaldı.
Bağdat’taki üst düzey güvenlik yetkilileri olayın ne olduğunu anlamaya çalışırken, iki büyük yetkili çabalarının bazı üst düzey askeri isimler tarafından sürekli küçümsendiğini söyledi.
Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı kamuoyuna yaptığı açıklamada “yabancı güçlerin” Irak askerlerine saldırdığını duyurdu ve konunun BM Güvenlik Konseyi’ne taşındığını açıkladı.
Ancak perde arkasında Irak Genelkurmay Başkanı Abdül Emir Yarallah’ın Amerikan ordusundaki muhataplarıyla iletişime geçtiği belirtildi.
Hamdani, “Bize bu gücün Amerikalı olmadığını doğruladılar. Böylece israilli olduklarını anladık” dedi.
Irak askerlerine yönelik saldırıdan dört gün sonra, 8 Mart’ta Irak Parlamentosu askeri komutanları gizli oturumda bilgi vermeye zorladı.
Toplantıya katılan milletvekilleri ayrıntıları paylaşamayacaklarını söyledi. Ancak milletvekili Hasan Fedam, New York Times’a israilin Irak içinde en az bir üs daha kurduğunu açıkladı.
Fedam, “Nuhayb’daki üs sadece ortaya çıkarılan noktaydı” dedi.
İkinci bir Iraklı yetkili de ikinci bir üssün varlığını doğruladı ancak konumunu açıklamadı. Sadece Batı Irak’taki başka bir çöl bölgesinde bulunduğunu söyledi.
Mevcut ve eski Iraklı yetkililere göre resmi protokoller, ABD’nin Irak topraklarındaki her türlü askeri faaliyet hakkında Bağdat’a bilgi vermesini gerektiriyor.
Bu nedenle yetkililer, Washington’un ya israil faaliyetlerini gizlediğini ya da Irak’ın üst düzey liderliğini bilgilendirip bunu sır olarak sakladığını düşünüyor.
Ancak Iraklı liderlerin üslerin israile ait olduğunu çoban ortaya çıkarana kadar bilmedikleri, büyük ihtimalle bunları Amerikan üsleri sandıkları ifade edildi.
Çobanın ailesi ise ölümünün görmezden gelindiğini belirtti.
Kuzeni Emir eş-Şemmeri, “Aile hükümetten olayın neden yaşandığını araştırmasını istiyor. Onun haklarına saygı gösterilmesini talep ediyorlar” dedi.
