Sosyal güvenlik çatısı altında 4B kapsamında yer alan esnaf, şirket ortakları ve tarım işçileri için Bağkur primlerini her ay düzenli ödemek her zaman kolay olmuyor. İşlerin ters gittiği veya gelirin düştüğü dönemlerde üst üste binen borçlar, zamanla devasa rakamlara ulaşarak hem ticari faaliyetleri hem de gelecekteki emeklilik hayallerini ciddi şekilde tehlikeye atıyor. Vatandaşlar bir yandan geçmiş dönem Bağkur prim borcu silinir mi diye bir yasal düzenleme umutla beklerken, diğer yandan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından başlatılabilecek olası bir e-haciz tehlikesiyle yüz yüze kalıyor. Peki, devlet bu borçları üzerinden zaman geçtiği için kendiliğinden siler mi, yoksa borçtan kurtulmak için yapılandırma ve sigortalılık durdurma gibi başka yollar mı devreye giriyor? Hangi durumlarda SGK kapınıza ya da banka hesaplarınıza icra gönderir?
HİÇ ÖDENMEMİŞ BAĞKUR PRİM BORCU KENDİLİĞİNDEN SİLİNİR Mİ?
Kendi adına çalışanların en çok yanıt aradığı konuların başında bu borçların zaman aşımına uğrayıp uğramadığı geliyor. Peşin peşin söylemekte fayda var; Bağkur prim borçları durup dururken ya da üzerinden yıllar geçtiği için asla kendiliğinden silinmez. Bu borçlar yasa gereği kamu alacağı statüsünde olduğu için siz ödeme yapana veya yasal bir süreç başlayana kadar üzerine her ay gecikme zammı eklenerek büyümeye devam eder. Ancak bu borç sarmalından kurtulmanın ve borcu askıya almanın tamamen yasal olan belirli formülleri bulunuyor.
BAĞKUR BORCU OLANLAR İÇİN SİGORTALILIĞIN DURDURULMASI NE ANLAMA GELİR?
Devlet, esnafın ve çiftçinin üzerindeki bu ağır borç yükünü hafifletmek için zaman zaman torba yasalar aracılığıyla önemli haklar tanıyor. Bu hakların en etkilisi "sigortalılığın durdurulması" işlemi olarak öne çıkıyor. Çıkarılan yapılandırma kanunları sayesinde, yasada belirtilen tarihe kadar olan prim borçlarınızı ödemezseniz, o döneme ait hizmet süreleriniz donduruluyor. Süreler dondurulduğunda, SGK sistemindeki o döneme ait prim borçları ve biriken tüm gecikme cezaları tamamen siliniyor. Böylece kuruma karşı geçmişten gelen herhangi bir prim borcunuz kalmıyor ve ticari hayatınıza temiz bir sayfa açarak devam edebiliyorsunuz.
SİLİNEN BAĞKUR GÜNLERİ GERİ ALINABİLİR Mİ (İHYA MÜMKÜN MÜ)?
Borçlarınızı yasa kapsamında sildirdiniz ancak yıllar sonra emeklilik yaşına geldiğinizde hesaplanan prim gün sayınız eksik çıktı. Bu durumda sistem size "ihya" yani canlandırma hakkı veriyor. Geçmişte sildirdiğiniz günleri kurumdan tekrar satın alarak emekliliğinize saydırabiliyorsunuz. Fakat burada esnafın çok dikkat etmesi gereken kritik bir detay var. İhya başvurusu yaptığınızda, kuruma ödeyeceğiniz tutar borcun silindiği eski yıllardaki düşük rakamlar üzerinden hesaplanmıyor. Başvuru yaptığınız gün geçerli olan güncel asgari ücret tutarı dikkate alınarak yepyeni bir hesaplama yapılıyor.
ÖDENMEYEN BAĞKUR BORCUNA İCRA VE E-HACİZ GELİR Mİ?
İşin esnafı en çok tedirgin eden noktalarından biri de haciz tehlikesi. Bağkur primlerini ödemediğinizde SGK'nın icra işlemi başlatma yetkisi tam anlamıyla yasalarda yer alıyor. Kurum, prim alacaklarını tahsil etmek için sıradan bir şirket gibi değil, arkasına aldığı kamu gücüyle doğrudan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kurallarını işletiyor. Eğer borçlu olduğunuz dönemler için yasanın verdiği sigortalılığınızı durdurma hakkından yararlanmadıysanız ve borç sistemde aktif olarak birikmeye devam ediyorsa, SGK yasal takip sürecini hemen başlatıyor. Bu sürecin sonunda banka hesaplarınıza, araçlarınıza veya tapulu gayrimenkullerinize e-haciz (elektronik haciz) konulması kaçınılmaz hale geliyor.
