Hamas, yaptığı açıklamada, Halil el-Hayya'nın, 16 Ekim 2024'te Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah kentinde israil güçleriyle çıkan çatışmada şehit olan eski Siyasi Büro Başkanı Yahya Sinvar'ın yerine hareketin yeni Siyasi Büro Başkanı seçildiğini duyurdu.
El-Hayya, Hamas'ın tarihi liderlerinden biri olarak kabul ediliyor. Daha önce Hamas'ın Gazze'deki Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen el-Hayya, uzun yıllar hareketin Siyasi Büro üyeliğini yaptı. Sinvar'ın şehadetinin ardından ise Hamas'ın Gazze'deki lideri oldu.
İsmail Heniyye ile Yahya Sinvar'ın şehadetinin ardından, Hamas bünyesinde bir liderlik konseyi oluşturuldu. Konsey; Hamas Şura Meclisi Başkanı Muhammed Derviş, Hamas'ın Gazze lideri Halil el-Hayya, Batı Şeria lideri Zahir Cebbarin, yurtdışı sorumlusu Halid Meşal ve hareketin Yürütme Komitesi Genel Sekreteri Nizar Avadullah'tan oluşuyordu.
El-Hayya'nın mevcut seçimleri kazanması, 2021 yılında yapılan seçim döneminin, yeni dönem kapsamlı seçimleri gerçekleştirilene kadar tamamlanması niteliğini taşıyor. Bu sonuç, Hamas içinde Gazze merkezli kadroların örgütsel ağırlığının korunması olarak değerlendiriliyor.
Hayatı ve eğitimi
Filistin'de "Ebu Usame" lakabıyla tanınan Halil el-Hayya, 5 Kasım 1960'ta, Gazze Şeridi'nin Mısır yönetiminde olduğu dönemde Gazze kentinde doğdu.
Evli ve yedi çocuk babası olan el-Hayya'nın dört oğlu şehit oldu. Oğulları Usame ve Hamza, Gazze'ye yönelik önceki savaşlarda şehit oldu. Hemmam, 9 Eylül 2025'te Doha'daki müzakere heyetine yönelik suikast girişiminde oldu. Azzam ise geçen mayıs ayında şehadete ulaştı.
El-Hayya, 1997 yılında Sudan'daki Kur'an-ı Kerim ve İslami İlimler Üniversitesi'nden Sünnet ve Hadis Bilimleri alanında doktora derecesi aldı. Aynı alanda 1989'da Ürdün Üniversitesi'nde yüksek lisansını, 1983'te ise Gazze İslam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde lisans eğitimini tamamladı.
1990'lı yılların başında israil hapishanelerinde üç yıl tutuklu kalan el-Hayya, serbest bırakıldıktan sonra Hamas içindeki faaliyetlerini sürdürerek 30 yılı aşkın süre boyunca çeşitli üst düzey görevlerde bulundu.
Siyasi kariyeri
El-Hayya, Hamas'ın Değişim ve Reform Listesinden 2006 Filistin yasama seçimlerinde milletvekili seçildi ve Filistin Yasama Konseyi'nin önde gelen isimlerinden biri haline geldi.
Daha sonra, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın Gazze savaşından önce iptal ettiği 2021 seçimlerinde Hamas'ın aday listesinin başında yer aldı.
Suikast girişimleri
Halil el-Hayya, 2007 yılında israil tarafından düzenlenen bir suikast girişiminden kurtuldu. Saldırı sırasında bulunduğu yerde olmaması nedeniyle hayatta kalırken, aralarında kardeşleri ve yeğenlerinin de bulunduğu 7 aile ferdi şehit oldu.
Soykırımcı israil, 2014 Gazze Savaşı sırasında da el-Hayya'yı hedef aldı. Bu girişim de başarısız oldu ancak Şucaiyye Mahallesi'nde topçu ateşiyle vurulan evde bulunan oğlu Usame el-Hayya, gelini ve torunlarının da aralarında olduğu 19 aile ferdi şehit oldu.
9 Eylül 2025'te ise Katar'ın başkenti Doha'da Hamas yetkililerinin bulunduğu bir konuta düzenlenen israil hava saldırısında Halil el-Hayya ve diğer Hamas yöneticileri saldırıdan kurtuldu. Ancak saldırıda oğlu Hemmam ile Özel Kalem Müdürü Cihad Lebed saldırıda şehit oldu.
Müzakere sürecindeki rolü
7 Ekim 2023'te Gazze'de başlayan savaşın ardından Halil el-Hayya, Hamas'ın müzakere dosyasını yöneten isimlerden biri oldu. Gazzi Hamad, Zahir Cebbarin ve Muhammed Nasr ile birlikte yürütülen müzakerelerde önemli rol üstlendi.
