Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya yönelik yeni bir düzenleme hazırlıyor. Yönetmeliğin bu yılın sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmalar çerçevesinde hazırlanan düzenleme ile plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, pipet, plastik çubuklu kulak pamuğu ile köpük (EPS) gıda ve içecek kapları gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımı sona erdirilecek.
Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlanan yönetmelik taslağı, önümüzdeki günlerde kurumların görüşüne açılacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından düzenlemeye son şekli verilecek.
Düzenleme sayesinde söz konusu ürünlerin piyasaya arzının sona erdirilmesiyle yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının önüne geçilmesi ve 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulamayla birlikte tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatiflerin kullanımı teşvik edilecek.
Öte yandan ilerleyen süreçte plastik içerikli içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havluları için de tüketimi azaltmaya yönelik kısıtlama ve işaretleme uygulamalarının devreye alınması planlanıyor.
Türkiye’de tek kullanımlık plastik tüketimi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile yapılan araştırmaya göre vatandaşların büyük bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Katılımcıların yüzde 77,65’i günlük hayatta plastik kullanımının azaltılmasını, yüzde 60,02’si ise bazı plastik ürünlerin tamamen yasaklanmasını desteklediğini belirtti.
Türkiye’de 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu tüketimin içinde plastik bardaklar, gıda kapları, çatal-kaşıklar, tabaklar, pipetler ve plastik içecek şişeleri önemli yer tutuyor. Yetkililer, plastik tüketiminin sonraki yıllarda daha da arttığını belirtiyor.