British Columbia Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi araştırmacılarının çalışmasına göre, uydu kontrol sistemlerinde yaşanacak bir aksama, yalnızca 2,8 gün içinde yıkıcı bir çarpışmaya yol açabilir.
SciTechDaily tarafından yayımlanan araştırmada, özellikle mega uydu takımyıldızlarının artmasıyla birlikte yörüngedeki hata payının tehlikeli biçimde daraldığı vurgulandı.
Araştırmacılar, yörüngedeki nesnelerin manevra kabiliyetini kaybetmesi durumunda çarpışma riskini ölçmek için “CRASH Saati” (Çarpışma Gerçekleşmesi ve Önemli Zarar Saati) adlı yeni bir metrik geliştirdi.
2025 yılı verilerine göre, operatörlerin kaçınma manevrası komutu verememesi halinde büyük bir çarpışmanın gerçekleşme süresi 2,8 gün olarak hesaplandı. Bu süre, 2018’de 164 gün seviyesindeydi. Veriler, riskin kısa sürede dramatik şekilde arttığını ortaya koyuyor.
Güneş fırtınaları zincirleme kriz tetikleyebilir
Çalışmada, güneş fırtınalarının doğrudan uyduyu yok etmese bile sistemleri kontrol edilemez hale getirerek büyük bir krizi tetikleyebileceği belirtildi. Üst atmosferin ısınıp genişlemesi, uydular üzerindeki sürüklenmeyi artırarak yörünge tahminlerini zorlaştırıyor.
Özellikle SpaceX’in Starlink sistemi gibi dev takımyıldızlarının sürekli müdahaleye ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Buna göre Starlink uyduları, 2024 sonu ile 2025 ortası arasında 144 binden fazla kaçınma manevrası gerçekleştirdi; bu da yaklaşık her 1,8 dakikada bir manevra anlamına geliyor.
Bilim dünyasında “Kessler Sendromu” olarak bilinen senaryonun yıllar süreceği düşünülürken, yeni çalışma kontrol kaybı halinde bu sürecin günler içinde başlayabileceğine işaret ediyor.
Halihazırda alçak Dünya yörüngesinde 1 kilometre mesafeli tehlikeli yakınlaşmaların her 36 saniyede bir yaşandığına dikkat çekildi.
Araştırmada, “Carrington Olayı” ölçeğinde güçlü bir güneş fırtınasının bugün gerçekleşmesi halinde; iletişim, GPS, finans sistemleri ve askeri operasyonlar için kritik öneme sahip uydu ağlarının çarpışma riskinin kaçınılmaz hale gelebileceği uyarısı yapıldı.
