Sigorta çalışanı G. Young Soo, 23 yaşında çalışmaya başladığı şirkette 30 yılı aşkın sürede şube müdürlüğüne kadar yükseldi. Ancak 60 yaşına yaklaşırken, işvereni sistematik şekilde maaşını kesmeye başladı.
Güney Kore’nin “zirve maaş” (peak wage) sistemi kapsamında Young Soo’nun maaşı 56 yaşında %20, sonraki her yıl ek %10 oranında azaltıldı. Önümüzdeki yıl zorunlu emekli edildiğinde, 55 yaşındaki maaşının sadece %52’sini kazanıyor olacak – aynı iş yükü ve saatlerle.
Young Soo ve Young Sook, Human Rights Watch (HRW) tarafından yayımlanan yeni bir raporda görüşlerine yer verilen onlarca işçiden sadece ikisi. Rapor, Güney Kore’de uygulanan istihdam politikalarının, yaşlı çalışanları daha düşük ücretli ve güvencesiz işlere ittiğini ortaya koyuyor.
Çalışmaya göre, Güney Kore yasaları milyonlarca kişiyi 60 yaşında emekli olmaya zorlarken, öncesindeki yıllarda maaşları yarıya kadar azaltan “zirve maaş” sistemi uygulanıyor.
Şirketlerin emeklilik yaşı belirleyip belirlememe özgürlüğü olsa da, Çalışma Bakanlığı’na göre 300’den fazla çalışanı olan firmaların %95’i bunu yapıyor ve genellikle yaşı 60 olarak seçiyor. Bu da 3,1 milyon çalışanı etkiliyor. Küçük şirketler, iş gücü eksikliği nedeniyle emeklilik yaşı belirleme eğiliminde değil.
“Zirve maaş” sistemi, yaşlı çalışanlara yapılan maaş kesintileriyle elde edilen tasarrufla daha genç çalışanları istihdam etmeyi ve verimliliği artırmayı amaçlıyordu. Ancak bu politika, gelişmiş ülkeler arasında en yüksek yaşlı yoksulluğu oranlarından birine katkıda bulundu. 65 yaş üstü kişilerin %38’i yoksulluk sınırının altında yaşıyor. 60 yaş üstü çalışanlar ise, daha genç meslektaşlarına göre ortalama %29 daha az kazanıyor ve bu yaş grubunun %70’i güvencesiz işlerde çalışıyor.
Raporun yazarı Bridget Sleap, bu tedbirlerin işçileri korumak için tasarlanmış gibi görünse de tam tersi etki oluşturduğunu söylüyor:
“Bu sistemler, yaşlı çalışanların esas işlerinde çalışmaya devam etme fırsatını ellerinden alıyor, daha az maaş ödüyor ve onları daha düşük ücretli, güvencesiz işlere itiyor. Tüm bunlar yalnızca yaşları nedeniyle. Hükümet, insanları yaşlandıkları için cezalandırmaktan vazgeçmeli.”
HRW raporu, Güney Kore’nin emeklilik yaşını yükseltme tartışmaları sürerken yayımlandı. Ülke, dünyanın en düşük doğum oranına ve hızla yaşlanan bir nüfusa sahip. Bu da büyük ekonomik baskılar yaratıyor. Güney Kore’nin ulusal emeklilik fonu, büyük reformlar yapılmazsa önümüzdeki on yıllarda tükenme riskiyle karşı karşıya.
Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, seçim kampanyasında zorunlu emeklilik yaşını kademeli olarak 65’e çıkarma sözü vermişti. Bu, emeklilik yaşıyla devlet emeklilik hakkı arasındaki beş yıllık boşluğu kapatmayı hedefliyor.
