Yapay zekâ çağında yeni işler ortaya çıkarken ve bazı çalışanlar başka alanlara yönlendirilirken, çok sayıda iş de ortadan kalkacak. Şirketler giderek artan bir şekilde, bazı çalışanların görevlerinin artık mevcut olmadığını söylüyor. "Financial Times" gazetesinin aktardığına göre, teknoloji sektöründe kişi başına düşen gelir artık önemli bir performans ölçütü haline geldi.
Y Combinator gibi girişim hızlandırıcılarına katılan yeni kurulan şirketler, küçük ekiplerle dev şirketler kurmakla övünüyor. "Küçük Ekipler Onur Listesi" adında bir web sitesi, az sayıda çalışanla milyonlarca dolar gelir elde eden şirketleri listeliyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman, bu konuda daha da ileri giderek, nihayetinde yalnızca bir kişinin yönettiği milyar dolarlık bir şirketin kurulacağını öngördü. Bu fikir kulağa uzak bir ihtimal gibi gelse de, büyük dil modellerinin zaten ofis çalışanlarının iş yapış biçimini dönüştürmeye başladığı inkâr edilemez. Yapay zekâ çağında bazı işler ortaya çıkarken ve yeniden yapılandırmalar olurken, pek çok iş de kalıcı olarak ortadan kalkacak. Şirketler, birçok görev için artık insanlara ihtiyaç olmadığını belirtiyor.
Zaten yazılım geliştiricilerin istihdamında bir düşüş yaşanmış durumda. Büyük teknoloji şirketlerinden biri, yapay zekâ destekli raporlarla araştırma süresini %75 oranında kısaltarak analistlerin 3600 saatlik iş yükünü ortadan kaldırdı.
Bu durum özellikle genç çalışanlar için endişe verici. Çünkü kariyer basamaklarının birçok aşaması bu değişimden etkileniyor ve geleneksel kariyer yolları zayıflıyor. Elbette bu sadece yapay zekâ kaynaklı değil.
Covid-19 sonrası dönemde bütçe kısıtlamaları, dış kaynak kullanımı ve yıllarca süren vasat büyüme nedeniyle, giriş seviyesi işler kolayca gözden çıkarılabilir hale geldi. Ancak yapay zekâ bu baskıları daha da artırıyor.
Hays işe alım şirketinin CEO’su Dirk Hahn, “İstisnalar olacaktır, ancak yapay zekânın yükselişi bazı giriş seviyesi çalışanlar için toparlanma ihtimalini sınırlayabilir,” dedi.
Eğer bu zeminde kaymalar yaşanıyorsa, geleceğin çalışanları nerede duracak? Daha az giriş seviyesi ve orta kademe yönetim pozisyonunun olduğu bir ortamda kurumlar nasıl şekillenecek? Mesleki gelişim ve liderlik yolları yeniden tanımlanmalı.
Bu durum hem kültürel hem ekonomik sonuçlar doğuruyor. İşler kolayca bulunamıyorsa, üniversite diploması hâlâ değerli olacak mı? Zaten işler giderek “düzensiz” bir hale geliyor, doğrusal değil. Serbest çalışmanın ve sözleşmeli iş gücünün artışı, işin doğasını birçok durumda parçaladı — ve yapay zekâ bunu daha da pekiştirecek.
Klarna gibi bazı şirketler, yüzlerce çalışanı işten çıkarıp yapay zekâya bel bağladıktan sonra müşteri hizmetleri deneyiminin zayıfladığını fark ederek geri adım attı. Şimdi bu ödeme şirketi o çalışanları geri istiyor.
