Çok nadir görülen bir kanser türü genç kuşaklar arasında hızla yayılıyor ve bilim insanları bunun nedenini henüz açıklayabilmiş değil.
ABD'de yapılan son araştırmalar, X Kuşağı ve Milenyum Kuşağı bireylerinin, sindirim sistemine bağlı parmak büyüklüğündeki apendiks (kör bağırsak çıkıntısı) kanserine yakalanma olasılığının önceki nesillere göre üç ila dört kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Geçmişte apendiks kanseri neredeyse yalnızca ileri yaşlardaki kişilerde görülürdü. Ancak günümüzde her üç apendiks kanseri hastasından biri 50 yaşın altında teşhis alıyor.
Son iki çalışmanın başyazarı olan Vanderbilt Üniversitesi'nden epidemiyolog ve moleküler biyolog Andreana Holowatyj, bu artışın nedenini araştırıyor.
Holowatyj yıllardır apendiks kanserindeki kuşaklar arası artışı inceliyor.
2024 yılında yaptığı açıklamada, "Diğer kanser türlerinde kaydettiğimiz önemli ilerlemeleri düşündüğümüzde burada büyük bir bilgi boşluğu var" dedi.
Holowatyj, 2020 yılında yürüttüğü ulusal çaplı bir analizde, ABD'de kötü huylu apendiks kanseri görülme sıklığının 2000-2016 yılları arasında yüzde 232 arttığını ortaya koymuştu.
Bu artış tüm nesillerde gözlendi.
Apendiks iltihabı yani apandisit, bu organla ilgili en yaygın sağlık sorunu olarak biliniyor. Çok nadir durumlarda ise apendiks çıkarılırken kanser tespit ediliyor.
Apendiks kanseri sinsi şekilde ilerleyebiliyor.
Karın ağrısı, şişkinlik ve pelvik ağrı gibi belirtiler; sindirim sistemi rahatsızlıkları veya kolorektal kanser gibi çok daha yaygın hastalıklarla kolayca karıştırılabiliyor.
ABD'de her yıl yaklaşık 150 bin kişiye kolorektal kanser teşhisi konulurken, apendiks kanseri vakalarının sayısı yılda yalnızca yaklaşık 3 bin.
Bu nedenle hastalık hakkında hem araştırma hem de farkındalık oldukça sınırlı.
Holowatyj, "Apendiks kanseri nadir görülse de bu belirtileri yaşayan kişilerin mutlaka bir sağlık uzmanına başvurması önemlidir" dedi.
Uzman araştırmacıya göre, apendiks kanseri olasılığının dışlanması veya erken teşhis edilmesi, bu endişe verici artışın nedenlerini anlamak açısından büyük önem taşıyor.
Holowatyj ve ekibinin son araştırmasına göre, 1976-1984 yılları arasında doğan Amerikalılarda apendiks kanseri görülme oranı, 1941-1949 yılları arasında doğanlara kıyasla üç kat arttı.
1981-1989 yılları arasında doğanlarda ise risk dört katına çıktı.
Bilim insanları bunun nedenini henüz bilmiyor.
Araştırmacılar; beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, fiziksel aktivite düzeyleri, kalıtsal genetik varyasyonlar ve plastik veya kimyasal kirlilik gibi çevresel maruziyetlerin hastalığın gelişiminde rol oynayabileceğinden şüpheleniyor.
Çalışmada yer almayan Colorado Üniversitesi cerrahi onkoloğu Steven Ahrendt ise bu artışın kendisini şaşırtmadığını söyledi.
Ahrendt geçen yıl yaptığı açıklamada, "20'li ve 30'lu yaşlarda ileri evre apendiks tümörleriyle gelen hastaları sıkça görüyorum" dedi.
"Kolon kanserinin genç yetişkinlerde arttığını biliyoruz. Bu nedenle aynı faktörlerin apendiks kanserinde de etkili olması mantıklı görünüyor."
Gençlerde kanser vakaları genel olarak artıyor
Son yıllarda yapılan diğer araştırmalar da gençlerde kanser vakalarının genel olarak arttığını ortaya koyuyor.
2023 yılında yayımlanan bir çalışmaya göre, 50 yaş altındaki kişilerde kanser teşhis oranı son 30 yılda yaklaşık yüzde 80 yükseldi.
2022 yılında yapılan uluslararası bir inceleme ise en hızlı artışın sindirim sistemi kanserlerinde görüldüğünü ortaya koydu. Bağırsak, apendiks, safra yolu ve pankreas kanserleri en fazla artış gösteren türler arasında yer aldı.
