Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF)’nin 2025 verileri, Türkiye’nin Avrupa’ya gıda ihraç eden ülkeler arasında pestisit kaynaklı bildirimlerde ikinci sırada yer aldığını ortaya koydu. Veriler, pestisit nedeniyle yapılan bildirimlerin yaklaşık yarısının “sınırdan çevrilme” kararıyla sonuçlandığını gösteriyor.
Greenpeace Türkiye’nin RASFF verilerinden derlediği bilgilere göre, 2025 yılında Avrupa’ya gönderilen gıdalarda tespit edilen pestisit bildirimlerinde ilk sırada 124 bildirimle Hindistan yer aldı. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye izlerken, Türkiye’nin ardından 88 bildirimle Mısır, 48 bildirimle Çin ve 34 bildirimle Brezilya geldi.
Greenpeace Türkiye’nin paylaştığı verilere göre, Türkiye hakkında yapılan 105 pestisit bildiriminin 51’i sınırdan çevrilme ile sonuçlandı. Sınırdan çevrilen ürünler arasında ilk sırayı biber aldı. Söz konusu 51 bildirimin yarısından fazlasını oluşturan 27 vaka biberden kaynaklandı. Biberi 9 bildirimle domates ve 5 bildirimle nar izledi. Sınırdan çevrilen diğer ürünler ise limon (4), asma yaprağı (2), armut (1), greyfurt (1), mandalina (1) ve şeftali (1) olarak sıralandı.
Açıklanan verilere göre, biberle ilgili 27 bildirimin 8’i “formetanate” adlı etken maddeden kaynaklandı. Bu maddenin “son derece toksik” olduğu vurgulanırken, Türkiye’de biber üretiminde kullanımının yasaklı olduğu belirtildi.
Pestisit nedir?
Pestisit, tarımda bitkileri zararlılardan korumak için kullanılan kimyasal veya biyolojik maddelerdir. Bu maddeler, özellikle haşereler, yabancı otlar, mantarlar ve mikroorganizmalar gibi tarımsal üretime zarar veren unsurları ortadan kaldırmak amacıyla kullanılır. Pestisitler sayesinde tarımsal verim artışı sağlanırken, aynı zamanda bitki hastalıkları da büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Ancak bu faydaların yanı sıra pestisitlerin içeriğinde bulunan kimyasal bileşikler, çevresel kirliliğe ve insan sağlığına yönelik ciddi tehditler oluşturabilir. Özellikle meyve ve sebzelerde kalıntı bıraktığında, bu kimyasalların vücutta birikmesi uzun vadede çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir.
