Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, geçen yıl mükellefler tarafından beyan dışı bırakılan rekor düzeyde 748 milyar liralık matrah farkı tespit etti. VDK, yürüttüğü denetim faaliyetleriyle kayıt dışılıkla mücadelede tarihinin en yüksek rakamlarına ulaştı.
Başkanlık, inceleme, izaha davet, gözetim ve teftiş gibi denetim araçlarını birbirini tamamlayacak şekilde uyguladı. Bu çalışmalar sonucunda 748 milyar lira matrah farkı, 294 milyar lira vergi ve ceza tutarı ile rekor seviyeler kaydedildi.
Denetim oranı da önemli ölçüde arttı. Toplam mükellef sayısının ne kadarının denetlendiğini gösteren oran, 2024 yılında yüzde 2,91 seviyesindeyken, bu dönemde yüzde 6,72’ye yükseldi.
Büyük mükellefler öncelikli incelendi
Vergi incelemeleri kapsamında, yaklaşık 469 milyar liralık matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarhiyatı ve 172,6 milyar lira ceza kesildi. Tespit edilen matrah farkının yüzde 90’ı, büyük ve orta ölçekli mükelleflere yönelik incelemelerden elde edildi.
Bu kapsamda belirlenen 325,3 milyar liralık matrah farkı, sahte belge fiilleri dışındaki, tahsil kabiliyeti yüksek genel inceleme konularından kaynaklandı.
İncelenen her 4 mükelleften 3’ünün, geriye dönük son 5 yıl içerisinde ilk kez denetime tabi tutulduğu belirtildi. Bu sayede daha önce hiç incelenmemiş mükelleflere odaklanılarak, denetim yükünün işletmeler arasında daha adil dağıtılması hedeflendi.
İzaha davet uygulamasında da rekor
VDK tarafından geçen yıl 51 bin 356 mükellef izaha davet edildi. Bu rakam, bir önceki yıla göre yaklaşık üç kat artış anlamına geliyor. 2024 yılında izaha davet edilen mükellef sayısı 16 bin 495 olarak kaydedilmişti.
İzaha davet yöntemiyle sağlanan matrah artışı 86,8 milyar lirayı, tahakkuk eden vergi tutarı ise 6,3 milyar lirayı aşarak bu denetim türünde bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
Gözetim ve uyum programları devreye alındı
VDK, geçen yıl yeni bir denetim modeli olarak gözetim ve uyum programlarını da uygulamaya koydu. Bu kapsamda 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmesi ve mükelleflerin gönüllü uyumu sayesinde 136,8 milyar liralık vergi matrahı artışı sağlandı.
Teftiş ve fiili envanter çalışmaları sürdü
Vergi dairesi müdürlükleriyle birlikte yürütülen teftiş çalışmaları sonucunda 31 bin 309 mükellefin düzeltme beyannamesi vermesi sağlandı. Bu çalışmalarla yaklaşık 55 milyar lira matrah farkı ve 8,5 milyar lira vergi tarhiyatı tespit edildi.
Aynı dönemde vergi müfettişleri, 1415 adreste fiili envanter sayımı gerçekleştirdi.
Şimşek: “Vergiye gönüllü uyumu artıracağız”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, VDK’nin geçen yıl farklı denetim türlerinde rekor seviyede matrah, vergi ve ceza tespit ettiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Önümüzdeki dönemde de bu çizgiyi koruyacağız. Teknoloji, nitelikli insan kaynağı ve risk temelli analizlerle vergiye gönüllü uyumu artırmayı, böylece kamu maliyesini güçlendiren bir yaklaşımı sürdürmeyi hedefliyoruz. Kayıt dışılıkla mücadelede kararlı duruşumuzu sürdürürken, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Vergi müfettişlerimizi yürüttükleri özverili çalışmalardan dolayı tebrik ediyorum.”
