Küresel enerji şirketleri, Houston’da bu hafta düzenlenen CERAWeek konferansında yöneticilerin açıkladığı üzere, yeni petrol ve gaz kaynakları arayışına yeniden odaklanarak “temellere dönüş” sürecine giriyor ve keşif faaliyetlerine yıllardır yapılan yetersiz yatırımı sona erdiriyor.
Son yıllarda ABD’deki kaya petrolü (shale) devrimi bol ve esnek arz vaadi sunarken, rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir kaynakların büyümesi uzun vadeli petrol talebine ilişkin şüpheleri artırdı. Bu nedenle birçok petrol ve gaz şirketi, keşif yatırımları yerine kârlarını temettü ve hisse geri alımlarına yönlendirdi.
Şimdi ise ABD’deki Permiyen Havzası’nda üretimin plato yapması beklenirken enerji talebi artmaya devam ediyor. Petrol ve gaz üreticileri, mevcut sahaların her yıl üretimle tükenmesi nedeniyle önümüzdeki on yılda rezervlerindeki açığı kapatmak için yarışıyor.
ABD-israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşı, yeni kaynak bulmanın önemini daha da artırıyor. Konferanstaki yöneticiler, arz sıkıntılarının beklenenden daha uzun sürebileceği uyarısında bulunarak yeni keşiflerin kritik hale gelebileceğini belirtti.
Enerji yöneticileri ve uzmanlar, son yıllardaki büyük birleşme ve satın alma anlaşmalarının ardından, keşif yerine satın alma yoluyla rezervleri yeniden inşa etmenin zorlaşacağını CERAWeek’te ve röportajlarda ifade etti. Bu durum odağı yeniden coğrafya ve jeolojiye yöneltiyor.
Repsol’ün arama ve üretimden sorumlu icra direktörü Francisco Gea, konferansta “Beş yıl önce kimse rezerv yenilemeden bahsetmiyordu, bu konu unutulmuştu. Ama önümüzdeki yıllarda mevcut üretimi nasıl yerine koyacağımızı düşünmeye başlamalıyız” dedi.
Occidental CEO’su Vicki Hollub ise sektörde yıllık üretimin yalnızca yüzde 25’inden azının yerine konulduğunu, bunun 1950–1970 arasındaki keşif altın çağında üretimin yılda beş katından fazla yenilenmesine kıyasla ciddi bir düşüş olduğunu belirtti.
Yöneticilere göre teknoloji, büyük petrol şirketlerinin keşiften ilk üretime kadar geçen süreyi ciddi şekilde kısaltmasına yardımcı oluyor.
Norveçli Equinor’un CEO’su Anders Opedal, keşiften ilk üretime kadar geçen sürenin ortalama 2–3 yıla indirilmesinin hedeflendiğini, bunun daha önce 5–6 yıl sürdüğünü söyledi. “Tedarikçilerle, iç süreçlerle ve onay mekanizmalarıyla farklı çalışıyoruz. Artık projeleri tek tek değil, 6–8’lik paketler halinde onaylıyorum” dedi.
ExxonMobil de hızlanmaya odaklanıyor. Şirket, bir arama sahasına girmeye karar vermeden önce bile ilk petrol üretimine ne kadar hızlı ulaşabileceğini hesaplıyor. Exxon, üretimini 2030’a kadar günlük 5,5 milyon varile çıkarmayı hedefliyor.
BP ise keşfedilmiş kaynak portföyünü ve geliştirme fırsatlarını artırarak projeleri nihai yatırım kararına taşımaya odaklanıyor. Şirket, 2025’te Brezilya’daki Bumerangue sahası dahil 12 keşif açıkladı; ayrıca Mısır, ABD Körfezi, Namibya ve Angola’da da keşifler bildirdi.
Büyük keşiflere ihtiyaç var
2015’te Exxon’un Guyana’da yaptığı ve en az 11 milyar varil geri kazanılabilir rezerv içerdiği tahmin edilen keşif, son dönemin en önemli buluşu olarak görülüyor. Ancak diğer büyük şirketler de önümüzdeki on yılda beklenen üretim açığını kapatmak için benzer büyük keşifler yapma baskısı altında.
Reuters’ın aktardığına göre Shell, olgunlaşan sahaların hedefleri karşılayamaması nedeniyle önümüzdeki on yılda günlük 350 bin ila 800 bin varil eşdeğeri üretim açığı bekliyor. Şirket, Venezuela’da yeni projeleri değerlendiriyor.
2024 sonunda Chevron’un toplam rezervleri son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi. Şirket, Hess’i satın alarak rezervlerini artırsa da CEO Mike Wirth keşif faaliyetlerini yeniden canlandırmayı öncelik olarak görüyor.
İtalyan enerji şirketi Eni’nin CEO’su Claudio Descalzi, son 25 yılda şirketlerin keşiften geri çekilip büyüme için birleşme ve satın almalara yöneldiğini söyledi. Eni, önümüzdeki 5 yılda günlük 850 bin varilin üzerinde organik büyüme hedefliyor.
Bracewell ortağı Adam Blythe ise “Şirketler bu büyük rezerv açığını sadece satın almalarla kapatamayacaklarını fark ediyor. Yeni anlaşmalar kısmen yardımcı olabilir ama en büyük fırsatların çoğu zaten gerçekleşti” dedi.
Bazı hükümetler de keşif faaliyetlerini hızlandırmak için adımlar atıyor. Afrika’nın önemli üreticilerinden Angola’da ruhsat süreçleri 18–24 aydan 6 ayın altına indirildi ve 3 aya düşürülmesi hedefleniyor.
