Çin, yapay zekaya yönelik talebin artmasıyla birlikte indiyum ihracatına yönelik denetimlerini sıkılaştırıyor. Bu durum, yeni nesil veri merkezlerinde kullanılan ve stratejik öneme sahip olan bu metalin, Pekin'in en etkili ticaret araçlarından biri haline gelen ihracat kontrol rejimine dahil edilebileceği endişelerini artırıyor.
Dünya indiyum üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştiren Çin, çinko rafinasyonunun yan ürünü olan bu metali başta ekranlar ve lehimleme işlemlerinde kullanıyor. Ancak indiyum aynı zamanda yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan yüksek hızlı optik çiplerin üretiminde kullanılan indiyum fosfitin temel hammaddesi olarak da öne çıkıyor.
Pekin yönetimi, Şubat 2025'te indiyum fosfiti ihracat kontrol listesine ekledi. Bu kısıtlamalar, yeni nesil veri merkezleri için yeterince büyük bir engel haline geldi. Nvidia destekli çip üreticisi Coherent'ın Üst Yöneticisi (CEO), konuyu gündeme getirmek amacıyla Mayıs ayında ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte Pekin'e gitmişti.
İndiyum metali ise şu an için ihracat kontrol listesinde yer almıyor. Ancak Reuters'a konuşan iki alıcı, Çin gümrüklerinin satın alımları üzerindeki denetimlerini artırdığını söyledi. Avrupalı bir alıcı, bu yıl ilk kez son kullanıcılar hakkında, bulundukları ülke de dahil olmak üzere ayrıntılı bilgi vermesinin istendiğini belirtti.
Kuzey Amerika'daki büyük bir alıcı ise daha önce aynı gün içinde alınabilen ihracat onaylarının artık birkaç gün sürdüğünü söyledi. Şirket bunu evrakların daha ayrıntılı incelenmesine bağlarken süreci "gergin" olarak nitelendirdi. Ancak bu alıcının ek bilgi vermesi talep edilmedi.
Çin Ticaret Bakanlığı ise resmi tatil nedeniyle Reuters'ın yorum talebine yanıt vermedi.
Konunun hassasiyeti nedeniyle Reuters'a konuşan tüm alıcılar isimlerinin açıklanmamasını istedi.
Ek incelemelerin her alıcı için aynı şekilde uygulanmadığı belirtiliyor. Reuters'a konuşan iki başka alıcı, daha sıkı denetimlere ilişkin duyum aldıklarını ancak kendilerinin böyle bir durumla karşılaşmadığını ifade etti. Şu ana kadar Reuters herhangi bir sevkiyatın durdurulduğunu tespit edemedi.
Buna rağmen sektörde, bu uygulamaların daha sert kısıtlamaların habercisi olabileceği yönünde endişeler bulunuyor. Ayrıca son kullanıcı bilgilerinin talep edilmesinin, Çin'in ve ihracat kontrol mekanizmalarına sahip diğer ülkelerin küresel tedarik zincirlerini ve olası darboğazları haritalandırmak için kullandığı yöntemlerden biri olduğu belirtiliyor.
İndiyum, ABD açısından da stratejik bir kırılganlık unsuru olarak görülüyor. ABD Savunma Lojistik Ajansı (DLA), bu yılın başlarında üç yıl içinde 403 tona kadar indiyum stoklamak amacıyla teklif çağrısında bulunmuştu.
Kuzey Amerikalı başka bir alıcı ise yeni raporlama yükümlülüklerinin "ihracat kısıtlamalarının ya da tamamen ihracat yasaklarının öncüsü olabileceğinden" şüphelendiğini söyledi.