Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) iç tüzük değişikliğine yönelik hazırlıklar hız kazandı. Edinilen bilgilere göre, Numan Kurtulmuş’un iç tüzük değişikliği mesajının ardından Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı, aralık ayında Fransa Parlamentosu’nun yasama, denetim ve bütçe süreçlerini inceleyen kapsamlı bir rapor hazırladı. Söz konusu raporun milletvekillerine dağıtıldığı öğrenildi.
Hazırlanan raporda, TBMM iç tüzüğünün değiştirilerek yasama faaliyetlerinin hızlandırılması ve niteliğinin artırılması amacıyla komisyonları merkeze alan bir model öneriliyor. Buna göre, kanun tekliflerinin ana metni büyük ölçüde komisyonlarda hazırlanacak, komisyon raporları Genel Kurul sürecinde belirleyici rol üstlenecek. Böylece uzun süredir dile getirilen “Kanunlar komisyonlarda yeterince olgunlaşmadan Genel Kurul’a geliyor” eleştirilerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Önerilen model, yalnızca yasama hızını değil, aynı zamanda Meclis’in denetim kapasitesini ve bütçe sürecindeki etkinliğini de artırmayı amaçlıyor. Komisyonların güçlendirilmesiyle birlikte, milletvekillerinin teknik katkısının artması ve kanunların daha ayrıntılı tartışılması öngörülüyor.
Raporda, Fransa Parlamentosu’nda uygulanan disiplin ceza modelinin TBMM’ye uyarlanması da yer alıyor. Buna göre, hafiften ağıra doğru dört dereceli bir disiplin sistemi öneriliyor.
Uyarı ve düzene davet yaptırımları, yalnızca sözlü ihtar niteliğinde olacak ve bu aşamada maddi ceza uygulanmayacak.
Maaş kesintisi ve Meclis’ten uzaklaştırma
“Tutanaklara geçen uyarı” ise doğrudan maddi yaptırım içerecek. Bu durumda, uyarı alan milletvekilinin maaşından bir ay süreyle dörtte bir oranında kesinti yapılması öngörülüyor. Kınama cezasında yarım maaş kesintisi gündeme gelirken, “geçici çıkarma” ya da “Meclis’ten uzaklaştırma” cezalarında ise iki ay süreyle yarım maaş kesintisi, ayrıca 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarına ve binaya giriş yasağı uygulanması planlanıyor.
Aynı fiilin tekrarı halinde, uzaklaştırma cezasının 30 birleşime çıkarılması öngörülüyor. Bu tür ağır yaptırımların, Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından önerilmesi, gerekli görülmesi halinde ise Genel Kurul’un onayına sunulması planlanıyor. Cezaların; kürsüde uygunsuz davranış, hakaret, tehdit ve Meclis düzenini bozma gibi fiillerde uygulanacağı belirtiliyor.