Yeni bir araştırma, görevleri tamamlamak için yapay zekâya başvurmanın bireylerin kendi başına düşünme becerisini zayıflatabileceğini ve çabuk vazgeçme eğilimini artırabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre bu durum, zamanla fark edilmeden ilerleyen ve "haşlanan kurbağa" etkisi olarak tanımlanan bir sürece yol açabilir.
University of Oxford, Massachusetts Institute of Technology, University of California, Los Angeles ve Carnegie Mellon University araştırmacılarından oluşan uluslararası ekip, yapay zekâ kullanımının iki önemli sonuca yol açtığını belirledi: "Azalan sebat" ve "yardımsız performansta bozulma".
Araştırma kapsamında katılımcılardan matematiksel akıl yürütme ve okuduğunu anlama gibi çeşitli görevleri yerine getirmeleri istendi. Sonuçlara göre, yalnızca 10 dakikalık yapay zekâ destekli problem çözmenin ardından, bu desteğe erişimi kesilen katılımcılar, hiç yapay zekâ kullanmayanlara kıyasla daha düşük performans sergiledi ve daha sık pes etti.
Araştırmacılar, yapay zekânın sağladığı kazanımların yüksek bir bilişsel maliyetle geldiğini vurgulayarak, günlük kullanımın uzun vadeli etkilerine ilişkin acil sorular doğurduğunu belirtti. Uzmanlara göre sebat, beceri kazanımının temel unsurlarından biri ve uzun vadeli öğrenmenin en güçlü göstergeleri arasında yer alıyor.
Çalışmada "Eğer bu etkiler sürekli kullanımda birikirse, kısa vadeli faydaya odaklanan mevcut yapay zekâ sistemleri, desteklemeyi amaçladıkları insan becerilerini aşındırma riski taşıyor." değerlendirmesine yer verildi.
Araştırmacılar, bugün için etkilerin sınırlı görünebileceğini ancak yıllar içinde birikerek bireylerin odaklanma ve öğrenme kapasitesini ciddi şekilde zayıflatabileceğini ifade etti. Özellikle kesirli işlemler veya okuduğunu anlama gibi temel becerilerin, daha ileri düzey düşünme yetilerinin gelişimi için kritik olduğu vurgulandı.
Çalışmanın yazarlarından, Grace Liu ise yapay zekânın tamamen zararlı olduğu yönünde bir sonuç çıkarılmaması gerektiğini belirterek, asıl meselenin "yararlı zorluklar" olarak adlandırılan öğrenme sürecindeki üretken çabanın ortadan kalkması olduğunu söyledi.
Liu "Bu durum, insanların o an doğru sonuca ulaşmasını sağlasa da uzun vadede bağımsız düşünme kapasitesini zayıflatabilir. Bu, yapay zekânın bizi daha ‘aptal’ yaptığı anlamına gelmiyor, ancak etkilerinin kapsamı daha fazla araştırılmalı." dedi.
Uzmanlar, elde edilen bulguların panik oluşturacak düzeyde olmadığını, ancak yapay zekâ kullanımının özellikle eğitim alanında daha bilinçli ve dengeli şekilde planlanması gerektiğine işaret etti.