Frontiers in Earth Science dergisindeki güncel jeokimyasal bulgulara göre, Sahra Altı Afrika’daki bu jeolojik olay, birkaç milyon yıl içinde kıtayı ikiye bölerek iki farklı kara parçasına dönüştürecek.

HARİTALAR YENİDEN Mİ ÇİZİLECEK?

Bilim insanları ve jeologlar uzun yıllar boyunca Tanzanya'dan Namibya'ya uzanan tahmini 2.500 kilometrelik dev Kafue Rift'nin neredeyse hareketsiz hale geldiğini sanıyordu.

Lakin son 10 yılda yalnızca hassas aletlerin fark edebileceği gizlemli titreşimler, yeraltı sıcaklığındaki fark edilir yükselmeler ve uyduların tespit ettiği milimetrelik yer hareketleri bilim dünyasını alarm seviyesine çıkardı.

Oxford Üniversitesi öncülüğündeki birkaç bilim insanı Zambiya'daki sıcak su kaynakları ve Jeotermal kuyulardan çıkan gaz örneklerini inceledi. Ortaya çıkan bulgular oldukça şaşırtıcıydı.

ÇOK NADİR BİR ELEMENT

Araştırmayı sürdüren bilim adamı Rūte Karolyte ve Arkadaşları yer kabuğunun kilometrelerce altında, dünyanın mantosundan açığa çıkan çok nadir bir elementi buldu: Helyum-3

Normal koşullarda yeryüzünde olması oldukça Nadir gibi gözüken bu gazın kaplıca sularında bulunması, yerin alt katmanlarının ayrışmaya başladığını ve manto'daki magmatik hareketliliğin yeni bir yol arayışında olduğunu ortaya koydu.

Kalifornia üniversitesinden ünlü profesör Estella Atekwana, "Olgunlaşmış, bitmiş kıta sınırlarını tanımak kolaydır. Ancak yeni bir plaka sınırının doğuş aşamaları tamamen belirsizdir. Kafue Rifti, volkanlar ve devasa depremler orijinal koşulları tamamen silip süpürmeden önce, bize bir kıtanın doğuş anını yakalamak için milyonda bir denk gelecek nadir bir fırsat sunuyor." dedi.

AFRİKA’NIN GÜNEYİ KAYIYOR!

Bu jeolojik yarılma ileride yerküreyi ne yönde etkileyecek? Gelecekteki gezegeni hangi şekillere dönüştürecek?

Araştırmada yer alan yazar Prof. Mike Daly'nin ifade ettiğine göre süreç artık Geri dönüşü olmayan bir biçimde ilerliyor. Tırnak uzaması şeklinde benzer yavaş hareket eden yer plakları yer kabuğunu zorladıkça ve bu da bölgede deprem yoğunluğu ile lav akışını arttırabilecek.

Derinleşen yarıkların içine önce Akdeniz ve Hint Okyanusu'nun suları dolacak, devasa göller oluşacak ve en nihayetinde Afrika'nın güney kısmı ana kıtadan tamamen koparak ayrılacak.

Bilim insanları bu devasa bölünmenin en hızlı ihtimalle birkaç milyon, en yavaş ihtimalle ise 20 milyon yıl içinde tamamlanacağını ve dünya haritasına yepyeni bir okyanus ekleneceğini öngörüyor.

Yerkürenin kıtaya bölünmesi milyarlarca yıllık bir serüveni kapsayacak. Bu jeolojik yarılma denize kıyısı olmayan Afrika ülkesi Zombiya için ilerleyen süreçte ekonomik atılımlar barındıracak.

Yerküreden artan yüksek ısı, bölgenin jeotermal enerji santralleri kurmasına zemin hazırlayacak. Havacılık, teknoloji ya da tıp endüstrisinde dünyadaki talebi yüksek olan kıymetli helyum gazının da bölgeden önemli miktarda var olacağı ifade ediliyor.

Muhabir: AMMAR KIZILÇINAR