Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen yerli büyük dil modeli BİLGE, son hazırlıkların ardından genel kullanıma açılmaya hazırlanıyor. Türkçenin dil yapısını ve kültürel birikimini esas alan model, yapay zeka ekosisteminin temel yapı taşlarından biri olmayı hedefliyor.
Türkçeyi birincil düşünce dili olarak kullanan BİLGE, doğal ve akıcı metin üretimi, özetleme, çeviri, doküman analizi ve bağlama uygun soru-cevap gibi birçok gelişmiş dil işleme yeteneği sunuyor. Hukuki metin analizleri, mevzuat sorgulamaları ve kurumsal bilgi bankalarıyla entegre çalışabilen model, kamu kurumları ve özel sektör için de geniş kullanım alanı vadediyor.
Vatandaşlık hizmetlerinden bankacılık ve finansa, sağlıktan eğitime kadar birçok sektörde kullanılabilecek BİLGE'nin, müşteri hizmetleri otomasyonu, içerik üretimi, klinik doküman analizi ve karar destek sistemlerinde de önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
Türkçenin dilsel inceliklerini, tarihsel arka planını ve kültürel referanslarını merkeze alan model, "varsayılan kültür" yerine Türkiye'yi esas alarak daha doğal ve isabetli yanıtlar üretiyor. Sistem ayrıca Türkçeyi daha düşük enerji tüketimiyle ve daha hızlı işleyebiliyor.
Ulusal verilerin yurt içinde işlenmesini ve depolanmasını sağlayarak veri egemenliğini güçlendirmeyi amaçlayan BİLGE, dışa bağımlılığı azaltmayı ve kritik yapay zeka teknolojilerinin yerli imkanlarla geliştirilmesini hedefliyor.
TÜBİTAK BİLGEM mühendisleri tarafından uçtan uca geliştirilen BİLGE ailesi, 1 milyardan 122 milyar parametreye uzanan farklı model seçenekleriyle hem hafif cihazlarda hem de yüksek işlem gücü gerektiren görevlerde kullanılabilecek şekilde tasarlandı. Kültürel çeviri alanında diğer büyük dil modellerine göre yüzde 41'e varan daha yüksek performans sergilediği belirtilen model, 1 trilyon kelimelik ham veriyle eğitildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı tanıtımında duyurduğu BİLGE için son test ve iyileştirme çalışmaları sürüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da modelin ilerleyen dönemde Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere kamu kurumlarında ve farklı sektörlerde yaygın şekilde kullanılacağını açıklamıştı.
BİLGE'nin erişim süreci ve kullanım koşullarına ilişkin detayların, son hazırlıkların tamamlanmasının ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK tarafından resmi kanallar üzerinden duyurulması bekleniyor.
