Dünya değerli taş literatüründe ticari kalitede yalnızca Türkiye sınırları içerisinde çıkarılabilen Zultanit (diyaspor), Muğla'nın Milas ilçesindeki İlbir Dağları'ndaki tek bir maden yatağından elde ediliyor. Coğrafi kısıtlılığı, bu taşı stratejik bir değere dönüştürürken, Türkiye'yi küresel mücevher pazarında alternatifi olmayan bir tedarikçi konumuna taşıyor.
IŞIĞA GÖRE RENK DEĞİŞTİREN DOĞAL MUCİZE
Zultanit'i diğer değerli taşlardan ayıran en temel özellik, herhangi bir ısıl işlem veya kimyasal müdahale görmeksizin ışık kaynağına göre renk değiştirebilmesidir. Taşın optik yapısı; gün ışığında canlı fıstık yeşili, yapay sarı ışıkta şeftali ve pembe, düşük ışık koşullarında ise şampanya tonlarını yansıtıyor. 'Pleokroizm' adı verilen bu çoklu renk spektrumu, taşın kristal yapısındaki atomik dizilimden kaynaklanan tamamen doğal bir fenomen olarak nitelendiriliyor.
HAM MADENİN SADECE YÜZDE 5'İ MÜCEVHER OLUYOR
Madenin değeri sadece bulunduğu coğrafyayla değil, işlenme sürecindeki zorluklarla da artıyor. Zultanit kristallerinin yüksek oranda çatlaklı bir yapıya sahip olması sebebiyle, ham madenin ancak yüzde 2 ile yüzde 5 arasındaki çok küçük bir kısmı fasetli mücevhere dönüştürülebiliyor. Bu düşük verimlilik oranı, taşın piyasa ve koleksiyon değerini elmas gibi geleneksel değerli taşların üzerine taşıyan en önemli faktörlerden biri kabul ediliyor.
SENTETİK ÜRÜNLERE DİKKAT
Uzmanlar, son yıllarda popülaritesi hızla artan Zultanit'in piyasada 'laboratuvar üretimi' veya 'Zultanit camı' adı altında satılan sentetik türevlerine karşı vatandaşları uyarıyor. Gerçek bir Zultanit'in en belirgin ayırıcı özelliğinin, renk geçişlerinin keskin değil, ışık açısına göre yumuşak ve doğal bir şekilde gerçekleşmesi olduğu belirtiliyor.
