Küresel tarım ve gıda ticaretindeki payını artıran Türkiye, ihracatta dünyanın önde gelen ülkeleri arasına girerken, yüksek gıda enflasyonu nedeniyle dikkat çekiyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) verilerine göre Türkiye, 2024 yılında 31,4 milyar dolarlık tarım ve gıda ihracatıyla dünyanın 14. büyük gıda ihracatçısı oldu.
Küresel gıda ihracatından yüzde 2,1 pay alan Türkiye, ihracatta önemli bir konuma ulaşmasına rağmen, iç piyasada gıda fiyatlarını kontrol altına almakta zorlanıyor.
Verilere göre, dünyanın en büyük gıda ihracatçıları arasında yer alan ülkelerin büyük bölümü gıda enflasyonunu tek haneli seviyelerde tutmayı başarırken, Türkiye yüzde 34'e yaklaşan yıllık gıda enflasyonuyla bu ülkeler arasında açık ara ilk sırada bulunuyor.
Karşılaştırmada yalnızca Arjantin'de gıda enflasyonu yüzde 33 seviyesinde seyrederken, ABD'de yıllık gıda fiyat artışı yüzde 2-3, Kanada'da yüzde 3, Fransa ve Tayland'da yaklaşık yüzde 1 seviyesinde bulunuyor. Çin'de ise zayıf iç talep nedeniyle gıda fiyatları geçen yılın da altında seyrediyor.
Uzmanlar, yüksek ihracat kapasitesinin tek başına düşük gıda fiyatı anlamına gelmediğine dikkat çekerek; enerji maliyetleri, gübre fiyatları, lojistik giderleri, iklim kaynaklı üretim kayıpları ve arz zincirindeki sorunların iç piyasadaki fiyatları doğrudan etkilediğini belirtiyor.
ABD, 181,3 milyar dolarlık tarım ve gıda ihracatıyla dünya lideri konumunu korurken, Brezilya ikinci sırada yer alıyor. Hollanda ise sınırlı tarım arazisine rağmen yüksek teknoloji ve güçlü lojistik altyapısıyla dünyanın en büyük ihracatçıları arasında bulunuyor.
Türkiye ise güçlü üretim altyapısı ve geniş ihracat ağına rağmen özellikle taze meyve-sebze, et, süt ürünleri ve işlenmiş gıdada yüksek maliyet baskısıyla mücadele ediyor.
