Mısır’da ağır trafik kazalarının önüne geçmek için ceza puanı sisteminin uygulanması önerildi. Türkiye’de yıllardır kullanılan sistem, İtalya ve İspanya’da ölümleri %18-19, Kuveyt’te kazaları %15 azaltarak etkili sonuçlar verdi.
Mısır’da yeni öneri: 12 puanlık sıkı sistem
Mısır İçişleri Bakanlığı’nın eski yetkilileri, trafik kazalarının önlenmesi için “ceza puanı sistemi”nin yeniden tartışmaya açılmasını istedi. Öneriye göre her sürücüye yıllık 12 puan verilecek, ihlallerle bu puanlar silinecek.
Puanı sıfırlanan sürücünün ehliyeti askıya alınacak.
Buna rağmen araç kullanırsa hapis cezasına kadar giden yaptırımlar uygulanacak.
Model, Suudi Arabistan, BAE ve Fransa’daki uygulamalara benzetiliyor.
Türkiye’de ceza puanı sistemi zaten var
Türkiye’de uzun süredir ceza puanı sistemi yürürlükte:
Her sürücüye 100 puan tanımlı.
Hız aşımı, kırmızı ışık ihlali, emniyet kemeri takmama gibi davranışlar puan kaybettiriyor.
100 puanı dolduran sürücünün ehliyeti 2 ay süreyle geri alınıyor. Tekrarında süre 4 aya çıkıyor, üçüncü seferde ehliyet iptal ediliyor.
Türkiye'de 2024 kaza verileri
Türkiye'de 2024 yılında toplam 1 milyon 444 bin 26 adet trafik kazası meydana geldi. Bu kazaların 1 milyon 177 bin 172 adedi maddi hasarlı, 266 bin 854(1) adedi ise ölümlü yaralanmalı trafik kazası.
Trafik kazalarında 2024 yılında 6 bin 351 kişi hayatını kaybederken 385 bin 117 kişi yaralandı
2024 yılında 2023 yılına göre trafikteki motorlu kara taşıtı sayısı %8,9, toplam kaza sayısı %9,9, ölümlü yaralanmalı kaza sayısı %13,5, maddi hasarlı kaza sayısı %9,1 ve yaralı sayısı %9,8 arttı. Toplam ölü sayısı ise %3,0 azaldı.
Uzmanlara göre Türkiye’de sistem, denetimlerin sıkılaştırılmasıyla birlikte caydırıcı etki oluşturuyor ancak puan limiti yüksek olduğu için Mısır’daki önerilen modele kıyasla daha “esnek”.
Dünya genelinde başarı oranları
Uluslararası veriler, sistemin etkili olduğunu ortaya koyuyor:
İtalya: Ceza puanı sistemi sonrası ölümler %18, yaralanmalı kazalar %19 azaldı.
İspanya: Ölümcül kazalarda kayda değer düşüş görüldü.
Kuveyt: 42 aylık dönemde kazalar %15 azaldı.
Türkiye: 2023’te alınan sıkı önlemlerle birlikte ölümlü trafik kazalarında yaklaşık %12 düşüş kaydedildi.
Uzmanlar, ceza puanı sisteminin özellikle hız, emniyet kemeri ve alkollü sürüş konularında güçlü bir caydırıcılık sağladığını belirtiyor.
2024’te dünya genelinde trafik kazalarının onlarca can aldı. Küresel ölümler yaklaşık 1,19 milyon, kazaların ekonomik maliyeti 3,6 trilyon dolar. AB’de ölümler %3 azaldı, İngiltere’de 1.633 kişi hayatını kaybetti. İtalya’da 173 bin kaza ve 3 bin ölüm kaydedildi; ABD’de ise 1,95 milyon kaza gerçekleşti, 36 bin kişi yaşamını yitirdi.
