Mülkünü kiraya vererek belirli bir limitin üzerinde kazanç sağlayan vatandaşların vergi dairelerine bildirim yapması için tanınan süre giderek azalıyor. Mevzuata göre, 2025 yılı içerisinde konutlardan 47 bin lira, iş yerlerinden ise 330 bin liranın üzerinde gelir elde eden mükelleflerin beyanname doldurması yasal bir zorunluluk taşıyor. Bu sınırın altında kazancı olanlar ise süreçten muaf tutuluyor. Bildirim işlemlerinin 31 Mart tarihinde sona ereceğini hatırlatan uzmanlar, sürecin doğru yönetilmesi ve yaptırımlarla karşılaşılmaması adına önemli değerlendirmelerde bulundu.
GERÇEK GİDER YÖNTEMİYLE VERGİ YÜKÜ HAFİFLİYOR
Spectrum Denetim Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay İnci, gelirlerin zamanında ve eksiksiz bildirilmesinin öneminin altını çizdi. Mükelleflerin yasalar çerçevesinde bazı avantajlardan faydalanabildiğine işaret eden İnci, süreci şu sözlerle anlattı:
"Kiranın elde edilmesi için katlanılan genel giderler var. Kira beyannamesi doldururken gerçek gider yöntemi seçilirse aydınlatma, ısıtma, onarım, asansör ve idare, sigorta giderleri gelirden düşülebiliyor. Konut olarak kiraya verilen gayrimenkulün satın alma tarihinden itibaren 5 yıl içinde iktisap bedelinin yüzde 5'i yine gider olarak gösterilebiliyor. Bu giderlerin evraklarının 5 sene boyunca muhafaza edilmesi gerekiyor. Gelir İdaresi Başkanlığı, bunları 5 sene içinde bizden isteyebilir."
BİLDİRİM YAPMAYANLARA ÇAPRAZ DENETİM KISKACI
Sistemde yer alan bir diğer seçenek olan götürü gider yönteminde ise herhangi bir belge ibraz etmeksizin, istisna tutarı düşüldükten sonra kalan miktarın yüzde 15'i hasılattan indirilebiliyor. Yasal süre içinde adım atmayan mükelleflerin kuruma izaha çağrılabileceğini aktaran İnci, Gelir İdaresi Başkanlığının tapu, banka ve MERNİS kayıtları üzerinden çok yönlü bir çapraz sorgulama yürüttüğünü hatırlattı. Özel yazılımlar sayesinde emsal kira bedellerinin de saptandığını belirten uzman isim, uygulanacak yaptırımı şu ifadeyle özetledi:
"Beyanname verilememesi durumunda bir kat vergi ziyaı cezası uygulanıyor."
İŞLEMLER İNTERNETTEN DE YAPILABİLİYOR
Tahakkuk eden vergiler mart ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödenebiliyor. Vatandaşların kurumlara bizzat gitmeden de dijital kanallar üzerinden işlemlerini kolayca tamamlayabileceğini belirten İnci, alternatif yolları şöyle sıraladı:
"Beyannameler, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinden, Dijital Vergi Dairesi'nin Hazır Beyan Sistemi'nden kolaylıkla doldurulabiliyor. Mobil uygulamadan da sisteme ulaşılabiliyor. Ayrıca, bağlı olduğu vergi dairesine veya herhangi vergi dairesine gidip 'Ben kira beyannamesi vermek istiyorum' dediğinde de Gelir İdaresi Başkanlığı personeli yardımcı oluyor."
MİLYONLARCA KİŞİ MERCEK ALTINDA
Denetimlerin sıklaştığı geçtiğimiz yıl 450 bin adresin incelendiği ve 370 bin beyannamenin ilk kez sisteme girdiği belirtiliyor. Türkiye genelinde kira vergisi ödeyenlerin sayısı 2 milyonu aşarken, yeni yılda bu rakamın çok daha yukarı çıkması bekleniyor. Denetim mekanizmasının aralıksız çalıştığı bu süreçte, sadece 1 Ocak'tan bu yana 120 bin vatandaşa kısa mesaj ve izah yoluyla resmi bilgilendirme yapıldığı kaydediliyor.