Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi (ECMWF) tarafından paylaşılan güncel iklim projeksiyonları, bu yılın son çeyreğinde Pasifik Okyanusu’nda alışılagelmişin dışında, devasa bir El Nino dalgasının oluşabileceğine işaret ediyor. Ekvatoral hat üzerinde batıdan doğuya doğru ivme kazanan sıcak su kütleleri, standart ticaret rüzgarlarının zayıflamasına ve okyanus yüzey sıcaklığının ekstrem seviyelere ulaşmasına neden olan bir döngüyü harekete geçiriyor.
10-15 Yıllık Döngünün En Güçlü Halkası
Bilim insanları, "süper" olarak nitelendirilen bu çapta doğa olaylarının her 10 ila 15 yılda bir tekerrür ettiğini hatırlatıyor. Geçmişteki benzer güçlü El Nino evrelerinin, küresel çapta sıcaklık rekorlarının altüst olduğu dönemler olarak kayıtlara geçtiği biliniyor.
The Washington Post’un analizlerine göre, bu atmosferik değişim dünya genelindeki hava düzenini kökten sarsabilir. Güney Amerika coğrafyasında şiddetli yağış ve sel baskınlarını tetiklemesi beklenen bu fenomenin; Avustralya, Endonezya ve Afrika’nın muhtelif bölgelerinde ise derin bir kuraklığa yol açabileceği öngörülüyor. ABD’nin batısında daha sıcak ve yağışsız yazlar beklenirken, güneydoğu kesimlerinde kış yağışlarının artacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, tropikal siklon aktivitelerindeki değişimle birlikte küresel ısınmanın çok daha keskin bir ivme kazanması muhtemel görünüyor.
Aşırı Hava Olayları Yaygınlaşabilir
Dünyanın farklı noktalarında taban tabana zıt sonuçlar doğurabilen bu ısınma kaynağı, bilim insanlarına göre şu riskleri beraberinde getiriyor:
Artan kuraklık tehlikesi ve sıcak hava dalgaları, Bölgesel bazda yıkıcı yağış ve sel felaketleri, Tropikal fırtınaların rotalarında sapmalar, Deniz buzullarındaki erimenin hızlanması.
Özellikle Afrika, Hindistan, Endonezya, Avustralya ve Karayipler kuraklık riskinin en yüksek olduğu bölgeler arasında sıralanıyor. 2015-2016 yıllarındaki Süper El Nino sürecinde; Etiyopya, Somali, Haiti, Orta Amerika ülkeleri, Papua Yeni Gine ve Vietnam’da kuraklığın ciddi toplumsal sorunlara yol açtığı hatırlatılıyor.
Türkiye İçin Olası Senaryolar: 2026-2027 Dönemi Kritik
Uzmanlar, El Nino’nun Türkiye üzerindeki temel etkilerinin genellikle Akdeniz havzası ekseninde hissedildiğini belirtiyor. Ancak beklenen "Süper" seviyedeki olayın, Türkiye'nin iklim sistemini çok daha derin etkileyebileceği vurgulanıyor. Özellikle ilkbahar ve yaz mevsimlerinde kuraklık riskinin tırmanabileceği, yağışların mevsim normallerinin altında kalabileceği ve aşırı sıcakların daha periyodik hale gelebileceği ifade ediliyor.
Yapılan projeksiyonlara göre, 2026-2027 periyodunda etkili olması beklenen bu Süper El Nino’nun; 1982-83, 1997-98 ve 2015-16 yıllarındaki büyük olaylardan bile daha yüksek bir ısı enerjisi yayabileceği öngörülüyor.