İran İslam Cumhuriyeti’ndeki Hatemü’l-Enbiya Merkez Karargahı, Cumartesi günü ABD'nin mutabakat zaptını ihlal etmesi ve Güney Lübnan'a yönelik saldırıların devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını açıkladı.
Karargah tarafından yayımlanan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine kapatılmasının, Washington yönetiminin verdiği sözleri açık şekilde ihlal etmesi ve savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakatın birinci maddesini uygulamaması nedeniyle alındığı belirtildi.
Açıklamada ayrıca, soykırımcı israilin Güney Lübnan'da ateşkesi sürekli ihlal ettiği, bunun sonucunda çok sayıda sivilin şehit olduğu ve yüz binlerce kişinin yerinden edildiği ifade edildi.
Karargah, israil güçlerinin Güney Lübnan'dan çekilmemesinin de boğazın kapatılmasında etkili olduğunu vurguladı.
Açıklamanın devamında, söz konusu kararın düşmanın yükümlülüklerini yerine getirmemesine karşı verilen ilk yanıt olduğu belirtilerek, saldırıların sürmesi halinde başka adımların da planlanıp uygulanacağı uyarısında bulunuldu.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Alaeddin Burucerdi, Devrim Muhafızları'nın aldığı kararın ABD'ye ciddi bir mesaj verdiğini söyledi.
Burucerdi, İran'ın hiçbir zaman sessiz kalmayacağını belirterek, Washington yönetiminin Lübnan halkına yönelik saldırıların durdurulması için tüm imkanlarını kullanması gerektiğini ifade etti.
İran lideri ve cumhurbaşkanının danışmanı Muhammed Muhbir ise Amerikalıların ekonomi ve maliyet-fayda hesabı dilini daha iyi anladığını belirtti.
Muhbir, "Anlaşmalar sadece kağıt üzerinde kalırsa Orta Doğu'daki enerji akışı da duracaktır" dedi.
SİYONİSTLER ATEŞKES DUYURMAK ZORUNDA KALDI
Hizbullah’ın misilleme operasyonları ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından soykırımcı israil ordusu, siyasi liderlikten Güney Lübnan'daki çatışmaların durdurulması yönünde talimat aldıklarını duyurdu.
Bir askeri yetkili, AFP'ye yaptığı açıklamada, "israil ordusu, siyasi düzeyden ateşkes uygulanmasına yönelik güncellenmiş talimatlar aldı" dedi.
israil güçlerinin artık "önleyici saldırılar" gerçekleştirmediğini belirten yetkili, ordunun Güney Lübnan'da ilan edilen güvenlik bölgesi içinde savunma amaçlı faaliyet yürüttüğünü söyledi.
Soykırımcı israil ordusu, Lübnan'ın güneyindeki işgalini Ali el Tahir Tepeleri'ne genişletme operasyonunda iki günde 5 kayıp verdi, onlarca işgalci asker de yaralandı.
İSVİÇRE’DE GÖRÜŞMELER BAŞLADI
İsviçre'de ABD ile İran arasındaki müzakereler, ABD, İran ve arabulucu olarak görev yapan Katar ile Pakistan heyetlerinin Pazar günü İsviçre'nin Bürgenstock’e ulaşmasının ardından başladı.
ABD ve İran, görüşmelere üst düzey isimlerle katıldı.
ABD tarafında Başkan Yardımcısı JD Vance İsviçre'ye geldi. Vance'e, Başkan Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Trump'ın damadı Jared Kushner eşlik etti.
İran tarafında ise heyete İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık etti. Heyette ayrıca Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de yer aldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerin sabah ve akşam olmak üzere iki ayrı oturum halinde gerçekleştirileceğini duyurmuştu.
Sabah oturumunda İran heyeti, Pakistan ve Katar heyetleriyle ayrı ayrı ikili görüşmeler yaptı. Diğer oturumda ise İran, ABD, Katar ve Pakistan heyetlerinin katılımıyla dörtlü toplantı düzenlendi.
Öte yandan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Nükleer dosyada ilerleme kaydedeceğimizi düşünüyorum. Lübnan'daki ateşkes konusunda da ilerleme sağlayacağımıza inanıyorum. Odaklanacağımız iki temel konu bunlar olacak" dedi.
İRAN: LÜBNAN’DA ATEŞKES SAĞLANMADAN MÜZAKERELERİN SONRAKİ AŞAMASINA GEÇMEYECEĞİZ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi görüşmeden önce yaptığı açıklamada, İran'ın ABD ile yaptırımların kaldırılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin bir sonraki aşamasına, Lübnan'da ateşkes sağlanmadan başlamayacağını açıkladı.
Bekayi, X platformundaki paylaşımında, "Bugünkü İsviçre toplantısı, 18 Haziran 2026 tarihinde savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakat zaptı maddelerinin uygulanmasının takibine ayrılmıştır" ifadelerini kullandı.
Açıklamasında, "Mutabakatın 13. maddesine göre nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlaması; 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanmasına bağlıdır. Bu maddeler uygulanmadan, özellikle de 1. madde (Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi) hayata geçirilmeden, nihai anlaşma müzakereleri aşamasına geçmek imkansızdır" dedi.
Bekayi ayrıca, İsviçre'deki görüşmelerin İran petrolünün ihracatı ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması da dahil olmak üzere mutabakatın tüm hükümlerinin uygulanmasına odaklanacağını belirtti.
Tarafların çarşamba günü imzaladığı mutabakat zaptı, İran'ın nükleer programı ve Tahran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasına odaklanacak nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla 60 günlük bir müzakere süreci öngörüyor.
Daha önce İranlı bir yetkili, ABD merkezli CNN'e yaptığı açıklamada, İsviçre'de ABD ile görüşmeler yürüten İran heyetinin gündemindeki en önemli konunun Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi olduğunu söylemişti.
Yetkili, söz konusu görüşmelerin ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptında öngörülen resmi müzakere sürecinin bir parçası olmadığını, çünkü anlaşmadaki bazı maddelerin henüz yerine getirilmediğini ifade etti.
Bu maddelerin başında, Lübnan'daki savaşın sona erdirilmesini öngören birinci maddenin geldiğini belirten yetkili, bu şartın yerine getirilmemesi nedeniyle tarafların resmi müzakere aşamasına geçemediğini kaydetti.
PEZEŞKİYAN: ANLAŞMA METNİ BİZİM LEHİMİZE
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan anlaşmaya ilişkin açıklamasında ABD’nin temel talebinin "İran’ın nükleer silaha sahip olmaması" olduğunu belirterek, "Bu konu, İslam Devrimi’nin şehit lideri tarafından da açık şekilde vurgulanmıştı ve biz de defalarca aynı hususun altını çizdik. Gerekirse bunu yazılı olarak da beyan eder ve nükleer bomba üretme niyetimiz olmadığını belirtiriz.” dedi.
Kısa süre içerisinde mali kaynakların ve kredi imkanlarının bir bölümünün yeniden kullanılabilir hale getirildiğini belirten Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “Bu kısa zaman diliminde çok sayıda önemli adım attık. İnşallah bugün itibarıyla görüşme sürecinin başlamasıyla birlikte Katar’da bulunan 6 milyar dolarlık varlığımız da serbest bırakılarak ülkemize geri dönecektir. Sayın Himmeti’nin müzakerelerde yer almasının amacı da bu kaynakların hangi alanlarda kullanılacağının ve hangi adımların atılacağının belirlenmesidir.Kesin olan şudur ki uranyum zenginleştirme hakkımızdan asla geri adım atmayacağız ve karşı taraf da bunu kabul etmek zorunda kalacaktır.” İfadelerini kullandı.
İYİMSERLİK UYARISI: ABD’YE GÜVENİLMEZ
İran İslam Cumhuriyeti'nde Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi üyesi ve İran liderinin askeri danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızai müzakerelere ilişkin açıklamasında, ABD'nin İran'ı güç kullanarak teslim almaya çalıştığını ancak başarısız olduktan sonra müzakere masasına yöneldiğini söyledi.
Rızai, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Amerika Birleşik Devletleri, 'güç yoluyla barış' stratejisiyle İran'ı teslim olmaya zorlayacağını iddia ediyordu. Ancak bugün yenilgiye uğradıktan sonra yoğun şekilde müzakere arayışına girmiş durumda" ifadelerini kullandı.
Rızai, ABD'nin vaatlerine güvenilmemesi konusunda da uyarıda bulunarak, "Düşman verdiği sözleri tutmadığını defalarca kanıtladı. Bu nedenle dikkatli olmalıyız. Her türlü aşırı iyimserlik düşman tarafından istismar edilecektir" dedi.