Avrupa Birliği ülkelerinde çocuk odaklı ve kamusal alan merkezli sigara yasakları yaygınlaşırken, Türkiye de benzer adımlar için hazırlık yapıyor. Sağlık Bakanlığı, sigara yasağının kapsamını genişletecek yeni yasal düzenlemeler üzerinde çalışırken, Fransa, İtalya, İspanya ve İsveç başta olmak üzere AB ülkelerinde uygulanan modelleri mercek altına aldı.
AB’nin hedefi, 2040 yılına kadar “tütünsüz nesil” oluşturmak ve sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına düşürmek. Bu doğrultuda birçok ülkede yalnızca kapalı alanlar değil, açık ve yarı açık kamusal alanlar da yasak kapsamına alınıyor.
Bu doğrultuda birçok ülkede yalnızca kapalı alanlar değil, açık ve yarı açık kamusal alanlar da yasak kapsamına alınıyor.
Fransa’da Çocuk Odaklı Model
Fransa’da uygulanan çocuk odaklı koruma modeli kapsamında, okul çevreleri, parklar, plajlar ve spor alanlarında sigara içmek yasak. Kurallara uymayanlara 135 avroya (yaklaşık 7 bin TL) kadar para cezası kesiliyor. Ülkede kapalı alanlarda sigara yasağı ise uzun süredir yürürlükte.
İtalya ve İspanya’da Açık Alan Yasakları
İtalya’da açık kamusal alanlarda sigara içmek tamamen yasak. İhlallerde 40 ila 240 avro arasında (yaklaşık 2 bin–12 bin 500 TL) ceza uygulanıyor.
İspanya’da ise genişletilmiş açık alan modeli devrede. Restoran ve kafe terasları, üniversite kampüsleri, otobüs durakları ve açık hava eğlence alanları yasak kapsamına alınırken, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemelere dahil edildi. İsveç’te de 2019’dan bu yana restoran terasları, oyun alanları, duraklar ve kamu binalarının girişlerinde sigara içilemiyor.
Türkiye’de Yeni Düzenleme Ne Getirecek?
Hazırlanan taslak çalışmaya göre Türkiye’de de özellikle çocukların bulunduğu açık alanlar, parklar, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri, otobüs durakları, restoranların açık bölümleri ve kafe terasları yasak kapsamına alınabilecek. Ayrıca:
Yarı açık mekanlar yeniden tanımlanacak
Pasif içiciliği azaltacak mesafe kuralları getirilecek
Tütün ürünlerinin kamusal görünürlüğü sınırlandırılacak
Satın Alma Yaşı ve Nötr Paketleme
AB’de dikkat çeken bir diğer uygulama ise nötr paketleme, yüksek fiyat artışları ve bazı ülkelerde sigara satın alma yaşını yükseltme girişimleri. Bu başlıkların da Türkiye’deki düzenlemelerde değerlendirilmesi bekleniyor.
“Her Yıl 100 Bin Kişi Sigara Nedeniyle Ölüyor”
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini belirtti. Kara, dünyada 1 milyar sigara kullanıcısı bulunduğunu ve verilerin her iki kullanıcıdan birinin sigaraya bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini gösterdiğini söyledi.
