ABD Başkanı Donald Trump’ın ekibinin İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı yürütülen savaşa ilişkin tutumlarının zaman çizelgesi herkesi şaşırtıyor.
Tahran'daki çatışmanın ilk 11 günü boyunca, Trump yönetimindeki yetkililer – başkanın kendisi de dahil – savaşın nedenleri, operasyonun hedefleri, ne kadar süreceği ve ülkeyi kimin yönetmesi gerektiği konusunda farklı açıklamalar yaptı.
İşte üst düzey yetkililer ve danışmanların mesajlarının zaman içindeki gelişimi:
Cumartesi – 28 Şubat
Savaşın ilk gününde Başkan Trump, İran İslam Cumhuriyeti'nin yakın bir tehdit oluşturduğunu ve nükleer programını sona erdirmeye yönelik müzakerelerin başarısız olduğunu söyledi.
Trump, ülkenin geçmişte Amerikalıları öldürdüğünü ve bölgede “ölümcül vekil güçleri” desteklediğini belirtti.
Ayrıca İran donanmasının, füze depolarının ve nükleer programının yok edilmesi gerektiğini ifade etti ve İran halkını ayaklanarak ülkelerini geri almaya çağırdı.
Daha sonra İran İslam CUmhuriyeti'nin geçmişte ABD seçimlerine müdahale ettiğini de iddia etti.
Axios’a yaptığı açıklamada savaşın “iki ya da üç gün sürebileceğini” söyledi ancak aynı gün bir hafta veya daha uzun sürebileceğini de ifade etti.
Pazar – 1 Mart
Trump’a yakın danışmanlardan Senatör Lindsey Graham, operasyonun amacının rejimi değiştirmek değil, füze tehdidini ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.
Beyaz Saray da bu görüşü destekleyen bir açıklama yayımladı. Trump ise tahran yönetimiyle konuşmaya açık olduğunu belirtti.
Daha sonra Trump, İran İslam Cumhuriyeti'ni halkını yeniden ülkelerini geri almaya çağıran bir video paylaştı ve operasyonun 4 ila 5 hafta sürebileceğini öngördü.
Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili ise ABD’nin ülkeye önce saldırabileceğine dair istihbarat aldığı için saldırı düzenlediğini söyledi.
Pazartesi – 2 Mart
Trump, savaşın belirlenmiş bir bitiş tarihi olmadığını söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin savaşı başlatmadığını ve Amerikan güçlerinin İran İslam Cumhuriyeti tarafından tehdit edildiğini ifade etti.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin Tahran'ın olası misilleme saldırılarını önlemek için ilk saldırıyı yapmak zorunda kaldığını söyledi. Rubio ayrıca İran İslam Cumhuriyeti'nin bir buçuk yıl içinde kısa menzilli füzeler ve insansız hava araçlarıyla dünya için tehdit oluşturabileceğini belirtti.
Salı – 3 Mart
Trump, İran İslam Cumhuriyeti'nin ilk saldırıyı gerçekleştireceğini düşündükleri için ABD’nin önce harekete geçtiğini söyledi ve israilin ABD’yi savaşa zorladığı iddiasını reddetti.
Çarşamba – 4 Mart
Savunma Bakanı Hegseth, gazetecilere yaptığı açıklamada ABD’nin Trump’a yönelik iddia edilen bir suikast girişimine karışmış İranlı bir birim komutanını öldürdüğünü söyledi. Ancak bunun operasyonun ana hedefi olmadığını belirtti.
Trump ise ABD ile iş birliği yapabilecek birçok etkili kişinin öldürüldüğünü kabul etti.
Perşembe – 5 Mart
Trump, Axios’a yaptığı açıklamada İran İslam Cumhuriyeti'nin bir sonraki liderinin seçilmesinde söz sahibi olması gerektiğini söyledi. Bu açıklama, Mücteba Hamaney’in bir sonraki dini lider olabileceğine dair haberlerin ardından geldi.
Cuma – 6 Mart
Trump, Tahran yönetimi koşulsuz teslim olmadıkça hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceğini söyledi. Ayrıca ABD ve müttefiklerinin ülkenin yeniden inşasına yardım edeceğini ifade etti.
Cumartesi – 7 Mart
Trump, Tahran'ın teslim olmadan önce bombardıman kampanyası nedeniyle çökebileceğini ima etti ve hedef listesine yeni isimler eklediğini belirtti.
Pazar – 8 Mart
Savunma Bakanı Hegseth, ABD’nin henüz savaşın başında olduğunu söyledi ve mühimmat sıkıntısı olduğu ya da Trump’ın kararlılığının azaldığı iddialarını reddetti.
Ayrıca Mücteba Hamaney’in babasının yerine geçmesini kabul ettiği bildirildi.
Pazartesi – 9 Mart
Trump, İran İslam Cumhuriyeti'ndeki ABD operasyonlarının “neredeyse tamamlanmak üzere olduğunu” söyledi.
Gazetecilere savaşın yakında sona erebileceğini söyledi ancak askeri hedeflerin henüz tam olarak gerçekleşmediğini belirtti. İran halkına destek vermenin rejim değişikliği olmadan zor olduğunu da ifade etti.
Salı – 10 Mart
Savunma Bakanı Hegseth, savaşın ABD’nin belirlediği zaman çizelgesine göre sona ereceğini söyledi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise İran İslam Cumhuriyeti'nin koşulsuz teslim olup olmayacağına ABD’nin karar vereceğini, bunun İran’ın kararına bırakılmayacağını belirtti.
