Amerikan İlerleme Merkezi (Center for American Progress) tarafından yayımlanan rapora göre bu tahmin, geçen haziran ayında ABD’nin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırısına ilişkin maliyetlerin yanı sıra israilin Gazze’ye yönelik savaşı bağlamında ABD’nin Yemen’de Ensarullah'a karşı yürüttüğü saldırılar, bölgeye yapılan askeri takviyeler ve şu ana kadar yaşanan askeri ekipman kayıpları gibi kalemlere dayanıyor.
Raporda, “Öfke Operasyonu”nun başlangıç maliyetlerine yönelik ihtiyatlı bir tahminin 2 Mart itibarıyla 5 milyar doları aştığı ve kampanyanın henüz erken aşamalarında olduğu belirtildi.
Quincy Enstitüsü’nde savunma bütçesi uzmanı olan Ben Freeman, bu rakamın ihtiyatlı bir tahmin olduğu değerlendirmesine katılarak şu ifadeleri kullandı:
“5 milyar dolarlık tahminin bile gerçeğin altında olması muhtemel. Örneğin İran’ın Katar’da imha ettiği söylenen 1,1 milyar dolarlık ABD radar sisteminin maliyeti bu hesaplamaya dahil değil. Ayrıca çatışmalarda kullanılan ABD önleme füzelerinin maliyeti de hesaba katılmadı.”
Uçak gemilerinin günlük maliyeti 60 milyon dolar
Diğer bazı tahminler ise kullanılan yöntem ve hesaplama kapsamına göre değişiklik gösteriyor.
Politika Araştırmaları Enstitüsü ile Ulusal Öncelikler Projesi’nin bu hafta yaptığı hesaplamaya göre, iki uçak gemisi görev grubunun işletilmesi, ilgili deniz desteği ve 200’den fazla askeri uçağın konuşlandırılması günlük yaklaşık 60 milyon dolara mal oluyor.
Resmi veriler ve haber raporlarının yapay zeka kullanılarak analiz edilmesiyle oluşturulan başka bir yaygın tahmine göre ise savaşın bugüne kadarki toplam maliyeti yaklaşık 2,5 milyar dolar olarak hesaplandı. Ancak söz konusu maliyet göstergesini geliştiren kuruluş, verilerin doğruluğunu sağlamak amacıyla güncellemeleri geçici olarak durdurduğunu açıkladı.
ABD’de savaş desteği azalıyor
ABD içinde ise kamuoyunun savaşa verdiği destek giderek azalıyor.
ABD’nin son saldırısının ardından Reuters/Ipsos tarafından yapılan bir anket, savaş karşıtlığının yaygın olduğunu ortaya koydu. Ankete göre özellikle ABD askerlerinin ölmesi veya yakıt fiyatlarının yükselmesi durumunda Cumhuriyetçiler arasında bile desteğin düşmesi bekleniyor. Bu iki gelişmenin de şimdiden görülmeye başladığı ifade ediliyor.
Daha fazla şeffaflık çağrısı
Stimson Center’da ABD’nin büyük stratejisini yeniden düşünme programının yöneticisi olan Chris Preble, Trump yönetiminin savaşın maliyetine ilişkin resmi ve açık veriler paylaşması gerektiğini söyledi.
Preble, “Trump yönetimi Amerikan halkına bu savaşın maliyetini açıkça söylemelidir” diyerek Kongre ve kamuoyunun bu konuda bilgilendirilmemesinin ciddi endişelere yol açtığını belirtti.
Patriot füzeleri maliyeti büyütüyor
Ben Freeman, yalnızca Patriot önleme füzelerinin maliyetinin bile savaşın finansal yükünü gösterdiğini ifade etti.
Freeman’a göre bir Patriot füzesinin maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar.
Bazı raporlar, tek bir İran İslam Cumhuriyeti füzesini engellemek için 11 Patriot füzesi kullanılmış olabileceğini belirtiyor. Bu durumda sadece bir füzenin engellenmesi için 44 milyon dolar harcanmış oluyor.
Freeman, şimdiye kadar yüzlerce İran füzesinin engellendiğini belirterek şunları söyledi:
“Çatışma sona erdiğinde bu savaşın maliyetinin 10 milyar doları aşacağından hiç şüphem yok. Eğer savaş uzarsa bu rakam çok daha yüksek olabilir.”
50 milyar dolarlık acil bütçe gündemde
Tahminlere göre savaşın toplam maliyeti çok daha yüksek seviyelere ulaşabilir. ABD Savunma Bakanlığı’nın, operasyonlarda kullanılan mühimmat ve kaybedilen ekipmanları karşılamak için 50 milyar doları aşabilecek bir acil harcama talebi hazırladığı belirtiliyor.
ABD’nin eski başkanı George W. Bush, Irak ve Afganistan savaşlarını finanse etmek için benzer bir acil finansman mekanizmasını kullanmıştı. Bu mekanizma Denizaşırı Acil Operasyonlar (OCO) bütçesi olarak biliniyordu ve normal Kongre bütçesinin dışında tutuluyordu.
Uzmanlar, bu fonun zamanla savaşlarla doğrudan ilgisi olmayan askeri projelerin finansmanı için kullanılan esnek bir bütçe haline geldiğini belirtiyor.
Bu hesap 2021 yılında Joe Biden yönetimi döneminde resmen kapatılana kadar Kongre bu fon için 2 trilyon dolardan fazla kaynak ayırmıştı.
İç ekonomik baskılar artıyor
Amerikan İlerleme Merkezi’nin raporuna göre savaş maliyetleri, ABD’de halkın zaten artan yaşam maliyetleriyle karşı karşıya olduğu bir dönemde ortaya çıkıyor.
Raporda, konut, enerji ve sağlık hizmetleri maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde savaşın sürmesi halinde ABD hükümetinin onlarca milyar dolar daha harcayabileceği uyarısı yapıldı.
Bu miktarın, milyonlarca Amerikalıya sağlık hizmeti sağlayan Medicaid programının maliyetine denk olabileceği belirtiliyor.
