Batılı büyük petrol ve gaz şirketlerinin çoğu Orta Doğu’da önemli operasyonlara sahip. ABD-israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşı, petrol ve gaz sevkiyatlarında aksamalara yol açarken üretimin bir kısmının durmasına neden oldu.
Haberlere göre, Shell’e ait Pearl (Lü’lüe) tesisi ile Suudi Arabistan’daki Samref rafinerisi zarar gördü. TotalEnergies ise üretiminin yaklaşık yüzde 15’inin savaş nedeniyle durduğunu açıkladı.
İşte Orta Doğu’daki büyük şirketlerin üretimine dair bazı detaylar:
BP:
BP’nin son yıllık raporuna dayanan hesaplamalarına göre, şirketin 2025 yılında Orta Doğu’daki petrol ve gaz üretimi günlük yaklaşık 503 bin varil petrol eşdeğeri seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, BP’nin toplam üretiminin yaklaşık yüzde 22’sine denk geliyor. BP’nin Orta Doğu’da rafinerisi bulunmuyor.
Chevron:
Orta Doğu’daki üretimi görece sınırlı olan Chevron, 2025 yılında israil ve Suudi Arabistan-Kuveyt tarafsız bölgesinden günlük 165 bin varil üretim gerçekleştirdi. Bu, şirketin toplam 3,7 milyon varil/gün üretimiyle karşılaştırıldığında küçük bir paya karşılık geliyor. Chevron’un bölgede rafinerisi yok.
ConocoPhillips:
ConocoPhillips, geçen yıl Katar ve Libya’daki işletmediği projelerden günlük 147 bin varil petrol eşdeğeri üretim yaptı. Bu miktar, şirketin küresel üretiminin yaklaşık yüzde 6’sına denk geliyor.
Eni:
Eni’nin Orta Doğu’daki petrol ve gaz üretimi 2024’te günlük yaklaşık 379 bin varil petrol eşdeğeri oldu. Bu, toplam üretimin yaklaşık yüzde 22’sini oluşturuyor.
Şirket ayrıca, BAE’deki Ruwais rafinerisini işleten ADNOC Refining’de azınlık hissesi bulunduruyor.
ExxonMobil:
Exxon’un Orta Doğu’daki yatırımları arasında BAE açıklarındaki Upper Zakum petrol sahasındaki ortaklığı bulunuyor. Bu sahada üretim kapasitesi günlük 1 milyon varil seviyesinde.
Şirket ayrıca 2022’de QatarEnergy ile yaptığı anlaşma sonrası Katar’daki LNG üretim kapasitesini yıllık 60 milyon ton seviyesine çıkardı.
Exxon ülke bazında üretim açıklamasa da analistler, toplam petrol ve gaz üretiminin yaklaşık yüzde 20’sinin Orta Doğu’da gerçekleştiğini tahmin ediyor. Şirketin küresel rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 5’i bölgede bulunuyor. Buna, günlük 400 bin varil kapasiteli Samref rafinerisindeki yüzde 50 hissesi de dahil.
Shell:
Shell’in Orta Doğu’daki (Katar hariç, Mısır dahil) petrol ve gaz üretimi 2025’te günlük yaklaşık 307 bin varil petrol eşdeğeri oldu. Bu da toplam üretimin yaklaşık yüzde 11’i anlamına geliyor.
Katar’da Shell’in yıllık 7,8 milyon ton kapasiteli LNG tesisinde yüzde 30 hissesi bulunuyor. Ayrıca şirket, Katar’daki Pearl GTL (gazdan sıvıya) tesisinin yüzde 100’üne sahip. Bu tesis günde 1,6 milyar fit küp gaz işleyerek yaklaşık 140 bin varil sıvı yakıt üretebiliyor.
Umman’da ise Shell’in:
Yıllık 7,1 milyon ton kapasiteli LNG tesisinde yüzde 30
Yıllık 3,7 milyon ton kapasiteli LNG tesisinde yüzde 11 hissesi bulunuyor.
Shell’in Orta Doğu’da rafinerisi yok.
TotalEnergies:
TotalEnergies’in (Mısır dahil) Orta Doğu’daki petrol ve gaz üretimi 2024’te günlük yaklaşık 348 bin varil petrol eşdeğeri seviyesinde gerçekleşti. Bu, şirketin küresel üretiminin yaklaşık yüzde 34’üne karşılık geliyor.
Şirket ayrıca Suudi Arabistan ve Katar’da rafineri ve petrokimya tesislerinde hisselere sahip.