ABD ile Rusya, nükleer silahları sınırlayan son anlaşma olan New START’ın süresinin dolmasının ardından, anlaşma şartlarını gayriresmi olarak uygulamaya devam etme konusunda mutabakata vardı. Taraflar, yeni bir anlaşma için müzakerelerin sürdürüleceğini açıkladı.
ABD ve Rusya arasında yürürlükte olan son nükleer silah kontrol anlaşması Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması (New START) resmen sona erdi. Ancak anlaşmanın resmi olarak uzatılmamasına rağmen, sürecin tamamen sona ermemesi için kritik bir geçici uzlaşı sağlandı.
Kremlin: Yeni anlaşma için müzakereler sürecek
Açıklamayı Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov yaptı. Peskov, Washington ve Moskova’nın yeni bir nükleer silah anlaşması için müzakere yürütme konusunda hemfikir olduğunu belirterek, bu süreç tamamlanana kadar eski anlaşmanın şartlarına uyulması konusunda uzlaşı sağlandığını ifade etti.
Peskov ayrıca, konunun Abu Dabi’de gerçekleştirilen görüşmelerde ele alındığını duyurdu.
Beyaz Saray’dan doğrulama
Beyaz Saray’dan bir yetkili de ABD ile Rusya’nın mevcut sınırlamaları koruma konusunda anlaştığını doğruladı. Yetkili, “Daha fazla nükleer silah üretme ya da yeniden silahlanma yönünde bir plan yok. Mevcut durumun korunacağını söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.
START’tan New START’a
İlk olarak 1991 yılında ABD ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması, tarafların 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklıyordu. Bu anlaşmanın yerini, 2010 yılında Prag’da imzalanan New START Anlaşması aldı.
Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev tarafından 8 Nisan 2010’da imzalanan New START, tarafların konuşlandırılmış ve kullanıma hazır en fazla 700 füze ve bombardıman uçağı ile en fazla 1.550 nükleer savaş başlığı bulundurmasına izin veriyordu.
Rusya 2023’te askıya almıştı
Başlangıçta 2021’de sona ermesi planlanan New START, 5 yıl süreyle uzatılmıştı. Ancak Rusya, Şubat 2023’te anlaşmanın bazı hükümlerinin uygulanmasında sorunlar bulunduğunu ve ABD’nin “anlaşmanın temel ilke ve anlayışlarına aykırı, kabul edilemez adımlar attığını” gerekçe göstererek anlaşmayı askıya aldığını açıklamıştı.
Buna rağmen Moskova yönetimi, anlaşmada öngörülen nükleer sınırlamalara Şubat 2026’ya kadar bağlı kalacağını duyurmuştu.
Sağlanan son mutabakatla birlikte, yeni bir anlaşma imzalanana kadar nükleer silahlanma yarışının önüne geçilmesi hedefleniyor.