Doğu Sudan’da yaşanan korkutucu bir manzara, bölgede büyük endişeye yol açtı. El-Gadarif eyaletine bağlı El-Şevvak kenti karşısında, Atbara Nehri ile Setit Nehri’nin birleştiği noktada nehir kıyıları binlerce ölü fareyle kaplandı. Hartum’un yaklaşık 340 kilometre doğusunda yer alan bölgede, yaşam kaynağı olan nehir adeta toplu bir hayvan ölümünün sahnesine dönüştü.
Nehir çevresinde yayılan kötü kokular, bölge halkının korku ve tedirginliğini artırırken, suyun kirlenmiş olabileceği yönündeki endişeler giderek büyüdü. Daha önce hayat kaynağı olan Atbara Nehri’nin bu görüntüsü, halk arasında “daha büyük bir felaket mi geliyor?” sorularını beraberinde getirdi.
Felaketi belgeleyen bir video kısa sürede sosyal medyada yayılarak Sudan kamuoyunda adeta şok etkisi oluşturdu. Videoyu çeken vatandaş, nehirde gördüğü çok sayıda ölü fare nedeniyle herkesi sudan içmemeleri konusunda uyardı. Sosyal medyada “Nehre zehir mi karıştı?”, “Hayat damarımız kirlenmiş olabilir mi?” gibi sorular gündeme geldi.
Hușm el-Gurba’dan bir kadın, yaptığı açıklamada, “Bir anda fareler inanılmaz sayılarda ortaya çıktı. Her gün onlarca ölü fare buluyoruz, bazen tek seferde 61 fareye kadar çıkıyor. Durum dayanılmaz hale geldi, neredeyse tüm bölge etkilenmiş durumda. Çok korkutucu,” dedi.
Başka bölge sakinleri ise, “Fareler yataklara, mutfaklara atlıyor, sanki evlerimizi istila etmek istiyorlar. Aç binlerce fare eşyalarımıza zarar veriyor. Kullanılan zehirlerin güvenli olup olmadığını da bilmiyoruz,” ifadelerini kullandı. Atbara Nehri’nin ölü farelerle kaplanması, içme suyunun güvenliği konusundaki kaygıları daha da artırdı.
Öte yandan Kassala Eyaleti yetkilileri, paniği azaltmak amacıyla açıklamalarda bulundu. Yetkililer, farelerin yayılması ve ölümü olayının Şecerab, Hușm el-Gurba, hafirler ve Atbara Nehri’nin her iki yakasında görüldüğünü, benzer durumların daha önce El-Cezire, Sennar ve El-Gadarif eyaletlerinde de yaşandığını belirtti.
Yetkililer, son iki yılda savaş nedeniyle kemirgenlerle mücadele çalışmalarının durmasının farelerin aşırı çoğalmasına yol açtığını, Kassala’ya gelen farelerin ise uzak bölgelerden sürüler halinde geldiğini ifade etti. Olayın kısa sürede sona ereceği öngörülürken, yapılan laboratuvar incelemelerinde ölü ve canlı farelerde herhangi bir hastalık tespit edilmediği açıklandı.
Kassala Eyaleti Üretim ve Ekonomik Kaynaklar Bakanı Hıdır Ramazan, basına yaptığı açıklamada, Hușm el-Gurba’daki fare istilasının alışılmadık bir durum olduğunu, farelerin Sennar Eyaleti’nden geldiğini söyledi. Ramazan, fare ölümlerinin doğal olduğunu, hastalık taşımadıklarını ve asıl ölüm nedeninin gıda yetersizliği olduğunu vurgulayarak, olayın biyolojik bir süreçten kaynaklandığını, kimyasal ya da salgın bir etkiden söz edilemeyeceğini belirtti.
El-Cezire Eyaleti gibi diğer bölgelerde kurulan bilimsel komitelerin sonuçları da fare ölümlerinin, savaş nedeniyle mücadele çalışmalarının durmasının ardından yaşanan doğal nüfus patlamasından kaynaklandığını doğruladı. İncelemelerde, ölü farelerde zehirlenme veya hastalık belirtisi bulunmadığı, kimyasal ya da salgın bir etkiye rastlanmadığı açıklandı.
Geçen yıl ağustos ayında benzer bir olayın ardından oluşturulan komite, çevresel gözetimin sürdürülmesi, halkın sağlık kaygılarının giderilmesi ve ölü farelerin çevreye zarar vermeden güvenli şekilde imha edilmesinin önemine dikkat çekti. Laboratuvar sonuçlarının herhangi bir tehlikeli etkene işaret etmediği vurgulandı.
