Çin merkezli teknoloji şirketi Geedge Networks'ün, vatandaşların gelecekte hükümet karşıtı tutum geliştirme ihtimalini tahmin etmeyi amaçlayan yapay zeka destekli bir gözetim sistemi üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Sızdırılan şirket belgelerini inceleyen araştırmacılar, sistemin internet faaliyetlerinden konum verilerine kadar geniş bir veri havuzunu analiz ederek "siyasi risk" taşıyan kişileri belirlemeyi hedeflediğini ortaya koydu.
ABD'deki Vanderbilt University araştırmacılarının değerlendirmelerine göre, Geedge Networks yalnızca mevcut davranışları izlemekle kalmıyor; bireylerin gelecekte ne yapabileceğini ve kimlerle ilişki kurabileceğini de tahmin etmeye çalışıyor. Araştırmacılar, bunun klasik gözetim anlayışının ötesine geçerek "öngörücü gözetim" modeline işaret ettiğini belirtiyor.
İddiaların temelini, geçen yıl ortaya çıkan yaklaşık 100 bin şirket içi belge oluşturuyor. Belgelerde, Geedge araştırmacılarının 2024 yılı itibarıyla telekomünikasyon kayıtları, sosyal medya hareketleri, konum verileri ve internet kullanım alışkanlıkları üzerinden vatandaş profilleri oluşturmaya çalıştığı ifade ediliyor. Amaçlardan birinin, ileride hükümet açısından "hassas" veya "riskli" kabul edilebilecek kişileri önceden tespit etmek olduğu belirtiliyor.
Araştırmacılar, sistemin bireylerin yalnızca çevrimiçi faaliyetlerini değil, fiziksel hareketlerini de dijital davranışlarıyla eşleştirmeyi hedeflediğini aktarıyor. Böylece kişilerin hangi içerikleri tükettiği, kimlerle iletişim kurduğu ve gelecekte hangi çevrelerle ilişki kurabileceği analiz edilebiliyor.
Geedge Networks daha önce de Çin'in internet sansür sistemi olarak bilinen "Büyük Güvenlik Duvarı"na benzer teknolojileri farklı ülkelere ihraç etmekle gündeme gelmişti. Daha önce sızdırılan belgeler, şirketin internet trafiğini filtreleme, VPN hizmetlerini engelleme, kullanıcıları takip etme ve belirli kişilere yönelik gözetim uygulamalarını mümkün kılan sistemler geliştirdiğini ortaya koymuştu.
