Doğa olayları arasında insan hayatına en sert müdahale hiç şüphesiz depremler geliyor. Yer kabuğunun derinliklerinde yıllar boyu biriken enerjinin, birkaç saniye içinde yeryüzüne çıkması; sadece arazi değil bütün bir toplum yapısını da temelden sarsıyor. İlerleyen teknoloji sayesinde bu titreşimler artık kayıtlara geçiyor ve şiddeti sayısal olarak ifade ediliyor. Ancak tarihe geçen en büyük depremlerin arka planında yatan gerçekler rakamlarla anlatılabileceğinden çok daha korkunç kayıplar ve köklü değişimler barındırır.
Depremlerin büyüklüklerini anlatırken genelde tek bir sayıdan bahsederiz, ama bu sayıların arkasındaki gerçek çok daha şaşırtıcı. Eskiden daha fazla sık duyduğumuz Richter ölçer artık yerini daha hassas olan moment büyüklük ölçeğine bıraktı. Bu yeni sistem logaritmik bir yapıya sahiptir, yani yaşanan rakamda sadece bir birimlik artış, aslında meydana gelen sarsıntının yaklaşık 32 katına çıkması anlamına gelir. İşte bu yeni sistemle ölçülen matematik gerçek, 8 büyüklüğündeki bir depremi, 7 büyüklüğündeki bir sarsıntıdan daha yıkıcı bir felakete dönüştürür. Işte yer kabuğunun en sarsıntıcı kırılma kayıtları..
5. 1952 Severo-Kurilsk Depremi - 9,0 büyüklüğünde
Rusya'nın Kamçatka Yarımadası açıklarında 4 kasım 1952'de meydana gelen 9 şiddetindeki bu büyük sarsıntı büyük deprem olarak kayıtlara geçti. Depremin sarsıntısı değil, hemen sonra meydana gelen devasa tsunami dalgaları büyük bir yıkıma yol açtı. Kuril adalarında bulunan Severo Kurilsk kasabası art arda gelen 3 dalga halindeki Tsunami sebebiyle tamamen yok oldu. Tahminen 6000 kişinin hayatını sürdürdüğü kasabada, çok sayıda insan yaşamını yitirdi. Kesin rakamlar bilinmemekle birlikte ölü sayısının 15.000 olduğu tahmin ediliyor.
4. 2011 Tōhoku Depremi - 9,1 büyüklüğünde
Japonya'nın doğu kıyılarında 11 Mart 2011'de oluşan şiddetli deprem sadece yerel bir felaketten öte, küresel etki oluşturan bir doğa olayıdır. 9.1 şiddetindeki kayıtlara geçen sarsıntı, deniz dibinde geniş çaplı yer kaybına neden oldu. Binlerce kilometre kalan 50 metre yakın kaydı. Okyanus 10 metreden fazla yükselip dalgalar tsunami oluşturdu. Japonya'nın Kuzey kıyılarını haritadan resmen sildi. Tahminen 20.000 kişi Tsunami nedeniyle hayatını kaybetti. Tsunami Fukushima Daiichi Nükleer Santrali’ne ulaştı ve santralin güç bağlantılarını devre dışı bırakarak birkaç reaktörde erime meydana geldi. Bu olay Çernobil'den sonra tarihin en büyük nükleer felaketlerinden biri olarak kayıtlarda yerini aldı. Bugün bile bölgedeki temizlik ve güvenlik çalışmaları sürüyor.
3. 2004 Hint Okyanusu Depremi - 9,1 büyüklüğünde
Endonezya’nın Sumatra Adası açıklarında 26 Aralık 2004 yılında 9.1 şiddetinde Sarsıntı tarihin en ölümcül doğal afetlerin biri haline geldi. Depremden sonra meydana gelen tsunami bazı bölgelerde 50 metreyi aştı ve kıyıya aşarak kilometrelerce şehrin içine kadar ilerledi. Bu şiddetli doğa olayı Endonezya başta olmak üzere 17 ülkeyi direkt etkiledi. Tahminen 228.000 kişi tsunami kaynaklı can kaybı yaşadı.
2. 1964 Alaska Depremi - 9,2 büyüklüğünde
Kuzey Amerika kıtasında yer alan Alaska’da 27 Mart 1964’te 9,2 şiddetinde, yaklaşık 4.30 dakika süren ve kayıtlara " kutsal Cuma depremi" olarak geçen bu depremde bazı bölgeler 25 metre yukarıya yükselirken, bazı alanlar ise iki buçuk metre dibe çöktü. Bu deprem Anchorage kentinde korkunç kayıplara yol açtı. Altyapı tamamen yok oldu, köprüler kullanılmaz duruma geldi. Depremden sonra meydana gelen heyelanlar birçok yerleşim yerini de etkiledi. Bölgede Nüfusun az olması sayesinde can kaybı sınırlı kalsa da yine de 131 kişi bu depremde can verdi.
1. 1960 Valdivia Depremi - 9,5 büyüklüğünde
Kayıtlara geçmiş en büyük ölçekli bu deprem, Şili'nin Valdivia kenti açıklarında 22 Mayıs 1960'ta 9.5 şiddetindeki dev sarsıntı 10 dakika sürdü. Yaşanan bu deprem sonrasında ülkenin haritadaki şekli de değişti. Şili'nin kıyı hattı batıya dönerken, kara alanı genişledi. Ardından yaşanan tsunami dalgaları 25 metreyi aştı. Yine genelinde 1655 kişi hayatını kaybetti. Öte yandan Hawaii'de 61, Filipinler'de 32, Japonya'da 138 kişi yaşamını yitirdi.