İnsanlar evlerine çekildi dünya düzeldi

İnsanoğlu Covid-19'dan dolayı evine çekilince gezegen nefes almaya başladı ve hava kirliliği azaldı.

Ekleme: 22.04.2020 14:49:24 / Güncelleme: 22.04.2020 14:55:48 / Güncel
Destek için 

Dünya genelinde insanlar koronavirüs salgınını kontrol altında tutmak için evlerinde oturmaya devam ettiği süre içerisinde hava kirliliğinde  düşüş yaşandı.

Örneğin dünyada havası en kirli şehirlerden biri olan Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'deki kalın koyu kir tabakası adeta kayboldu. Onlarca yıl sonra ilk defa Himalayalar şehirden net bir şekilde görünür hale geldi.

ABD'deki nitrojendioksit kirliliği yüzde 30 düşüş kaydetti. İtalya'nın başkenti Roma'da hava kirliliği bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla tam yüzde 49 oranında azaldı. Geceleri yıldızların çok daha net göründüğü rapor edildi.

Vahşi hayat şehre indi

Dünyanın pek çok yerinde şehir ve köy sakinleri genellikle görmedikleri hayvanları görmeye başladı. Örneğin ABD'nin Chicago ve San Fransisco şehirlerinde çakallar gezmeye başladı. Şili'nin Santiago şehrinde bir puma görüldü. Birleşik Krallık'a bağlı Galler'de keçiler kasabaları bastı. Hindistan'da turistlerin ve orada yaşayanların beslediği ancak şu günlerde aç kalan maymunlar evlere girmeye başladı.

Şu açık bir şekilde ortaya çıktı ki; insanlar evde oturduklarında ve beşeri aktiviteler azaldığında dünya temizleniyor ve doğal yaşam hızlı şekilde boşluğu doldurmaya başlıyor.

'Her şeyin nasıl daha iyi olabileceğini görme fırsatı bulduk'

Duke Üniversitesi'nde çalışan bilim insanı Stuart Pimm konu hakkında şunları söyledi:

"İnsanoğlunun bu gezegende ne derece bir tahribat ve dengesizlik yarattığını görmemiz için inanılmaz bir fırsat oldu. Bu durum bize adeta sihirli bir biçimde her şeyin nasıl çok daha iyi olabileceğini gösterdi."

Stanford Woods Çevre Enstitüsü Direktörü Chris Field de karantina dönemi boyunca çevrede yaşanan ekolojik değişimleri kaydetmeleri için bilim insanlarından oluşan bir grubu harekete geçirdi.

Sadece hava ve denizlerde değil, böcekler, bitkiler, hava durumu, ses kirliliği ve ışık kirliliği gibi pek çok alanda veriler toplanmaya başlandı. İtalyan hükümeti özellikle denizlerdeki değişimi gözlemlemek üzere özel bir araştırma ekibi görevlendirdi.

Field konuya ilişkin olarak "Pek çok anlamda dünyamızı bir çekiçle vura vura mahvettik. Şimdi ilk defa çekiç durdu ve biz de dünyanın buna tepkisini görme şansını yakaladık."

Hava kirliliği her yıl 7 milyon kişiyi öldürüyor

Bilim insanları şimdiden nitrojendioksit gibi en bilinen hava kirliliği moleküllerindeki akıl almaz hızlı düşüş karşısında şaşkınlık içinde. Health Effects Institute (Sağlık Etkisi Enstitüsü) Başkanı Dan Greenbaum bu molekülün her yıl dünya genelinde 7 milyon insanın ölümüne neden olduğunu kaydediyor.

2005'ten bu yana en düşük seviyeler

NASA'nın yaptığı nitrojendioksit ölçümlerine göre de ABD'deki hava kirliliği uydular ile ölçümlerin yapılmaya başlandığı 2005 yılından bu yana en düşük seviyeye ulaştı.

Diğer yerlerde de durum aynı. Hava kirliliği son beş yılın ortalaması ile karşılaştırıldğında, örneğin Paris'te yüzde 46, Hindistan'In Bengaluru şehrinde yüzde 38'i Sydney'de yüzde 29, Los Angeles'ta yüzde 26, Rio de Janerio ve Güney Afrika'nın Durban şehrinde yüzde 9 düşüş kaydedildi.

NASA yetkilileri havayı kirletmeyen araçlara geçildiği takdirde neler olabileceğinin açık şekilde görüldüğünü belirtiyor.

Karbondioksit ve karbonmonoksit oranlarında da azalma görüldü ancak nitrojendioksit kadar değil. Çünkü enerji üretimi ve hayvancılık devam ediyor.

İlk kez Himalayaların zirvesini gördüler

Temiz hava farkı en çok da Hindistan ve Çin'de fark edildi. 3 Nisan sabahı Hindistan'ın kuzeyindeki Jalandar şehri sakinleri onlarca yıldır görülmemiş bir manzaraya uyandılar ve ilk kez zirvesi karlarla kaplı Himalayaları yüzlerce km öteden görebildiler.

Sağlık üzerinde olumlu etkileri olacak

Temiz hava sadece güzel manzara demek değil. Temiz ve güçlü ciğerler, daha az astım, daha az ölüm ve daha hızlı iyileşme demek. Sadece hava kirliliği nedeniyle bile o kadar çok insan hayatını kaybediyor ki bunun sigara kaynaklı ölümleri geçtiği düşünülüyor.

İklim değişikliğine etkisi olur mu?

Breakthrough Institute'ta çalışan iklim uzmanı Zeke Hausfather "Isıyı tutan ve sera etkisi yaratan gazlar atmosferde en az bir asır daha kalacak bu nedenle pandemi önlemlerinin küresel ısınma üzerinde kayda değer bir etkisi olmayacak." diyor