Milyonlarca insanın baş ağrısı, ateş ve ağrılar için sıkça tercih ettiği parasetamol (asetaminofen), yanlış dozlarda alındığında ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. ABD’de yapılan yeni bir araştırma, bu yaygın ağrı kesicinin yüksek dozlarda karaciğeri ciddi şekilde tahrip ettiğini ortaya koydu. Ancak bilim dünyasından umut verici bir haber geldi: Araştırmacılar, bu hasarı durdurabilecek YM81 adlı yeni bir molekül keşfetti. Bu buluş, aşırı ilaç kullanımına bağlı karaciğer yetmezliği vakalarının önlenmesinde devrim niteliğinde olabilir.
YM81 Adlı Yeni Molekül, Karaciğeri Koruyabiliyor
Virginia Commonwealth Üniversitesi’nden araştırmacılar, "YM81" adını verdikleri yeni bir molekülün, asetaminofen kaynaklı karaciğer hasarını durdurabileceğini açıkladı. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, YM81’in karaciğer iltihabını belirgin şekilde azalttığı ve organı koruduğu görüldü.
Aşırı Dozda Parasetamol Sessiz Bir Tehdit
Parasetamol; ateş düşürücü, ağrı kesici etkisiyle yüzlerce ilacın içinde bulunuyor. Ancak yüksek dozda alındığında karaciğerde toksik bir madde olan NAPQI birikiyor. Bu birikim, hücre ölümlerine, iltihaplanmaya ve hatta ölüme neden olabiliyor. Mevcut tedavi olan N-asetilsistein sadece ilk 8 saatte etkili olabiliyor.
YM81 Nasıl Çalışıyor?
YM81, karaciğer hasarının temelinde yer alan GSDMD adlı iltihap proteinini hedef alıyor. Bu protein, hücre ölümünü tetikleyen iltihaplanma sürecinde kilit rol oynuyor. YM81 ise bu süreci durdurarak karaciğeri korumayı başarıyor.
Deneylerde, YM81 verilen farelerin karaciğer enzim seviyeleri (ALT ve AST) önemli ölçüde düştü. Bu da molekülün, karaciğer hasarını önleyebilecek potansiyele sahip olduğunu gösterdi.
Uzman Uyarıyor: Ağrı Kesicileri Bilinçli Kullanın
Uzmanlar, aynı etken maddeyi içeren ilaçların bilinçsizce bir arada kullanımının aşırı doza yol açabileceğini vurguluyor. Parasetamol içeren ilaçları kullanmadan önce mutlaka içerik kontrolü yapılmalı ve doz aşımından kaçınılmalı.
