ABD’de reşit olmayanlara yönelik “cinsiyet geçişi” kapsamında yapılan cerrahi müdahalelerle ilgili emsal niteliğinde bir karar alındı. 16 yaşındayken çift taraflı mastektomi geçiren Fox Varian, açtığı tıbbi ihmal davasını kazandı.
Şu anda 22 yaşında olan Varian, New York’ta görev yapan doktorların, kendisini henüz reşit değilken bu ameliyata yönlendirdiğini ve sürecin geri döndürülemez sonuçlar doğurduğunu belirtti. Davaya konu süreçte bir psikolog ve bir cerrahın ameliyata onay verdiği, ancak gerekli tıbbi ve psikolojik değerlendirmelerin yeterince yapılmadığı ifade edildi.
Jüri, her iki sağlık çalışanını da tıbbi ihmalden sorumlu buldu. Mahkeme, Varian’a yaşadığı fiziksel ve psikolojik zararlar nedeniyle 1,6 milyon dolar manevi tazminat, gelecekteki tıbbi ihtiyaçları için ise 400 bin dolar ek ödeme yapılmasına hükmetti.
Karar, ABD’de “detransitioner” olarak adlandırılan ve çocuk yaşta uygulanan cinsiyet geçişi süreçlerinden geri döndüğünü belirten kişiler tarafından açılan ilk başarılı tıbbi ihmal davası olarak kayda geçti. Hukukçular, bu kararın benzer davalar için emsal oluşturabileceğini ve çocuklara yönelik cerrahi müdahaleler konusunda sağlık sistemini daha sıkı bir denetime zorlayabileceğini belirtiyor.
Son dönemde ABD’de hem federal düzeyde hem de eyalet bazında reşit olmayanlara yönelik cinsiyet geçişi uygulamalarına ilişkin tartışmalar artmış durumda. Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından, 19 yaş altındaki bireyler için tıbbi cinsiyet geçişi uygulamalarına verilen bazı federal desteklerin geri çekildiği; birçok eyalette ise bu tür müdahaleleri sınırlayan ya da yasaklayan düzenlemelerin gündeme alındığı bildiriliyor.
Uzmanlar, mahkemenin bu kararının, çocukların bedensel bütünlüğü, tıbbi etik ve ebeveyn–doktor sorumluluğu açısından önemli olduğu görüşünde.
