Son yıllarda etkisini artıran ölümcül sıcak hava dalgaları yeni bir olgu değil. Avrupa'nın geniş bir bölümünü etkisi altına alan mevcut sıcak hava dalgası nedeniyle birçok ülkede rekor sıcaklıklar ve can kayıpları yaşanırken, geçen yüzyılda Avrupa ve ABD'de on binlerce kişinin hayatını kaybettiği benzer iklim felaketleri yeniden gündeme geliyor.
Son günlerde Avrupa'nın birçok ülkesinde sıcaklıklar rekor seviyelere ulaştı. Danimarka'da termometreler 37 dereceyi göstererek modern ölçümlerin en yüksek değerlerinden birine ulaşırken, Almanya ve Çekya'da sıcaklık 40 dereceyi aştı. İsviçre'nin Basel kentinde ise sıcaklık üç gün üst üste 39 derece olarak ölçüldü.
1911 sıcak hava dalgası
1911 yazı, Avrupa'nın yakın tarihindeki en yıkıcı sıcak hava dalgalarından biri olarak kayıtlara geçti.
Temmuz ve ağustos aylarında Fransa, İngiltere, Belçika ve birçok Avrupa ülkesini etkisi altına alan sıcak hava dalgası haftalarca sürdü.
Modern soğutma sistemlerinin bulunmaması ve sağlık altyapısının yetersizliği nedeniyle yaklaşık 40 bin kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin büyük bölümünü yaşlılar ve çocuklar oluştururken, özellikle Fransa'daki hastaneler çok sayıda hasta ve ölüm nedeniyle büyük baskı altında kaldı.
1936 sıcak hava felaketi
ABD'de 1936 yılında yaşanan tarihi sıcak hava dalgası, Büyük Buhran ve "Dust Bowl" (Toz Çanağı) olarak bilinen kuraklık ve kum fırtınalarıyla aynı döneme denk geldi.
Ohio ve Kansas başta olmak üzere birçok eyalette rekor sıcaklıklar ölçülürken, binlerce kişi evlerindeki aşırı sıcak nedeniyle park ve bahçelerde uyumak zorunda kaldı.
Yetkililer çocukları serinletmek amacıyla sokaklara su püskürttü ve itfaiye musluklarını açtı.
Bu sıcak hava dalgasında 5 binden fazla kişi yaşamını yitirdi. Ölenlerin büyük kısmı yaşlılardan oluşurken, olay ABD tarihinin en ölümcül iklim felaketlerinden biri olarak kayda geçti.
1988 yılında da benzer bir kuraklık ve aşırı sıcak dalgası yaşandı. Yaklaşık 60 milyar dolarlık ekonomik kayba neden olan felaket, binlerce kişinin ölümüne yol açtı.
İngiltere'de sıcak hava dalgaları
İngiltere, 1955 yılında şiddetli sıcak hava ve kuraklıkla karşı karşıya kaldı. Yağışların ciddi şekilde azalması üzerine yetkililer özellikle yaşlıları korumaya yönelik önlemler aldı ancak yüzlerce kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti.
1976 yazında ise kriz daha da büyüdü. Haziran ayından ağustos ayına kadar süren sıcak hava dalgasında Cheltenham kentinde sıcaklık 36,9 dereceye ulaştı.
Aynı dönem Glasgow'da 1868'den bu yana kaydedilen en sıcak yaz yaşandı.
Sıcak hava dalgası özellikle yaşlılar arasında ölümlerin artmasına neden olurken, çevre, tarım ve su kaynaklarında da büyük zarara yol açtı.
Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkilerinin artmasıyla birlikte aşırı sıcak hava dalgalarının önümüzdeki yıllarda daha sık ve daha şiddetli yaşanacağı uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, özellikle risk altındaki grupları korumak için daha etkili önleme ve müdahale planlarının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.