Türk Harb-İş Sendikası'nın Eskişehir şubesi öncülüğünde açılan davalarda, emekli aylıklarında yaşanan yaklaşık yüzde otuzluk değer kaybına karşı zafer elde edildi. Yerel mahkemelerin verdiği bu kritik emsal karar doğrultusunda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yanlış hesaplanan tutarları baştan düzelterek mağdur olan üyelere geçmişe dönük ödeme yapmak zorunda kalacak. Yaşanan bu hukuki gelişme, benzer şekilde hak kaybına uğrayan diğer vatandaşlar için de büyük bir yol haritası sunuyor. Peki, cüzdanında haksız bir eksilme gören emekliler haklarını aramak için hangi yasal adımları izlemeli?
Maaşlardaki Kesintinin Altında Yatan Gerçek
• Yasadaki hesaplama farklılıkları nedeniyle, yeni emekliler, bir önceki sene aynı şartlarda emekli olanlara göre daha düşük bir başlangıç aylığı aldı.
• Sistemsel parametrelerden kaynaklanan bu fark, mevcut hukuki mücadelelerin temelini oluşturuyor.
Yargı Öncesi Zorunlu Adım: SGK'ya İtiraz Dilekçesi
Aylığının eksik yattığını veya hesaplamalarda sistemsel bir hata yapıldığını düşünen vatandaşların doğrudan adliye koridorlarına gitmeden önce Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ilgili birimlerine resmi bir başvuru yapması şarttır. Kuruma sunulacak itiraz belgesinde; kişinin net kimlik ve ikametgah bilgileri, itirazın hangi dönemleri kapsadığı ve eksik hesaplamanın dayanakları net bir biçimde yer almalıdır. Ayrıca, elinizde lehinize olan emsal mahkeme kararları ya da uzman bilirkişi raporları varsa bunları dilekçeye eklemek elinizi güçlendirecektir. İleride açılabilecek olası bir davada resmi delil sayılabilmesi adına, bu dilekçenin kuruma bizzat elden teslim edilmesi veya iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi büyük önem taşır.
İş Mahkemelerinde Dava Süreci ve Hak Düşürücü Süre
• SGK’nın yazılı itirazı olumsuz değerlendirmesi veya 60 gün içinde cevap vermemesi (zımni ret) durumunda vatandaş İş Mahkemelerinde dava açabilir.
• Kurumdan ret cevabı alındığı tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
• 60 gün içinde dava açılmazsa dava açma hakkı zaman aşımına uğrar.
• Dilekçede aylığın doğru hesaplanması, geriye dönük farkların ödenmesi, yasal faiz ve yargılama/vekâlet masraflarının SGK’ya yüklenmesi talep edilmelidir.
Geçmişe Dönük Ödemelerde Zaman Aşımı Sınırı
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yaptığı hatalı işlemlerden kaynaklanan alacak davalarında genel zaman aşımı süresi on yıl olarak yasalaşmıştır. Geçmişte SGK'nın hatayı fark ettiği andan itibaren sadece son beş yılın ödemesini yapma uygulaması, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak nitelendirilmiştir. Bu emsal niteliğindeki yüksek mahkeme kararı ışığında hukukçular, dava dilekçesi hazırlanırken hak kaybının başladığı ilk tarihin baz alınmasını ve geriye dönük eksik ödemelerin faiziyle birlikte talep edilmesini tavsiye etmektedir.
