Enerji piyasası analistleri, ABD ve siyonist rejimin saldırılarıyla başlayan savaşın ardından motorin fiyatlarındaki hızlı yükselişin küresel ekonomiyi olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre İran İslam Cumhuriyeti ile yaşanan çatışmaların Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini aksatması, dünya dizel arzı üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
Deniz yoluyla taşınan küresel dizel arzının yaklaşık yüzde 10 ila 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu nedenle boğazdaki herhangi bir kesinti, sanayi ve taşımacılık için kritik öneme sahip olan dizel yakıtın fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Enerji ekonomisti Philip Verleger, boğazdaki aksaklıkların günlük 3 ila 4 milyon varil dizel arzını etkileyebileceğini belirtti. Bu miktarın, küresel tüketimin yaklaşık yüzde 5 ila 12’sine karşılık geldiği ifade ediliyor. Orta Doğu’daki rafinerilerden ihracatın durması halinde ise günlük yaklaşık 500 bin varil dizelin piyasadan çekilebileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, dizelin küresel ekonomi için kritik bir yakıt olduğuna dikkat çekiyor. Taşımacılık, tarım, madencilik ve sanayi faaliyetlerinin büyük bölümünün dizel yakıta bağlı olması nedeniyle fiyat artışlarının ekonomik faaliyetleri doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor.
Savaşın başlamasından bu yana dizel fiyatlarının petrol ve benzin fiyatlarından daha hızlı yükseldiği kaydedildi. ABD dizel vadeli işlemleri 27 Şubat ile 10 Mart arasında varil başına 28 dolardan fazla artarken, aynı dönemde ham petrol fiyatları yaklaşık 16 dolar yükseldi.
Benzer artışlar Asya’daki Singapur ticaret merkezi ile Avrupa’daki Amsterdam-Rotterdam-Antwerp enerji merkezinde de görüldü. Avrupa’da düşük kükürtlü dizelin fiyatı kısa sürede yaklaşık yüzde 55 artarak ton başına 1165 dolara ulaştı.
Analistler, dizel fiyatlarının yüksek kalması halinde taşımacılık maliyetlerinin artacağını ve bunun gıda ile tüketim ürünlerinin fiyatlarına da yansıyacağını belirtiyor. Uzmanlara göre uzun süreli bir fiyat artışı, küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası ve ekonomik yavaşlama riskini beraberinde getirebilir.
